کارافرینی و خلاقیت بر اساس تریز و....
کارافرینی و خلاقیت بر اساس تریز و....
مطرح کردن تریز در ابعاد مختلف فنی و مهندسی .کشاورزی وخدمات...

The Seventy-Six Standard Solutions: How They Relate to the 40 Principles of Inventive Problem Solving

Ellen Domb,
John Terninko, john@terninko.com
Joe Miller, jam@mcs.net
Ellen MacGran, emacgran@aol.com


The "76 Standard Solutions" of TRIZ were compiled by G.S. Altshuller and his associates between 1975 and1985. They are grouped into 5 large categories as follows:

1. Improving the system with no or little change 13 standard solutions
2. Improving the system by changing the system 23 standard solutions
3. System transitions 6 standard solutions
4. Detection and measurement 17 standard solutions
5. Strategies for simplification and improvement 17 standard solutions


76 standard solutions

(References 1-5)

Careful examination of the lists in these references shows 86 items, although they have been traditionally called the "76 Standard Solutions." For examples, standard solution 1.1.8 has two distinctly different parts:

  • If an effect is required to be strong in certain areas and weak or non-existent in others, and the field to be used is strong, then a shielding substance should be used to protect the areas where no effect is desired.
  • If an effect is required to be strong in certain areas and weak or non-existent in others, and the field is weak, then a substance that reacts with the field to produce the effect should be used in the areas where the strong effect is needed.

In the table below, these are treated as separate "standard solutions." Likewise, standard solution 5.1.1. has either eight or nine parts, depending on which reference is used, and they are all treated separately in this table.

The 76 Standard Solutions are generally taught in conjunction with the Su-field models, since in many of the standard problems that are solved by the standard solutions are defined in terms of their Su-field models.

Meanwhile, the 40 Principles for Inventive Problem Solving remain one of the most popular tools of TRIZ, partly because of their longevity (developed between the late ‘40’s and 1972) and partly because of their availability in English (References .) Their popularity is enhanced by easy availability—they appear in commercial software, textbooks, and through free distribution on the world wide Web (reference 1,2, 6-10.)

Table 1 is a list of the 40 principles with the correlation to the 76 Standard Solutions. We invite readers to send letters to the editor or articles (editor@triz-journal.com) with examples of the actual use of either the 76 Standard Solutions or the 40 Principles on contemporary problems.

Table 1. Mapping the 76 standard solutions onto the 40 inventive principles in TRIZ

Principle Standard solution



Segmentation 5.1.2



Divide the element into smaller units

Use particles instead of the whole object

Divide the object into parts, then make it flexible by linking the parts

    3.2.1 Transition to the micro-level


Take out    


Local Quality



Protect certain regions from the full impact of an action

Turn a magnetic field on or off according to the local need.

Change from uniform structure to a structure that is specific to the situation

Concentrate an additive in one location


Asymmetry 2.2.6 Change from uniform structure to a structure that is specific to the situation


Merging 1.1.2-1.1.5


Additive, temporary or permanent, internal or external, from the environment or from changing the environment

Simplification of Bi- and Poly-systems




Nested Doll    




Preliminary anti-action    


Preliminary action    


Cushion in advance Use a substance to protect a weaker substance from a potentially harmful occurrence.




Other way around 2.4.6 Introduce magnetic materials in the environment, instead of into the object


Spheroidality or use of curves    


Dynamism 2.2.4.


Make the system flexible

Use dynamic magnetic fields


Partial/excessive action 1.1.6 Control small quantities by applying and removing a surplus
    5.1.4 Simulate the introduction of more than is acceptable


Another dimension    


Mechanical Vibration 2.3.1.



Match the natural frequencies of the field with the substance

Use vibration in conjunction with magnetic fields

Measure changes in a system by means of changes in its resonant frequency.


Periodic action




Replace an uncontrolled field with a structured one.

Use magnetic field resonance


Continuity of action 2.3.3. Do one operation during the downtime of another


Skipping (do fast)    


Blessing in disguise 1.2.2 Eliminate harmful effects (also others in 1.2)


Feedback 5.4.1


Self-controlled changes

Use dynamic magnetic fields


Intermediary 1.1.7 Use one object to make the actions of another possible.
    2.4.9 Create structures by use of magnetic particles
    2.4.5 Introduce a ferromagnetic additive, temporarily


Use a temporary additive, internal or external

Introduce an additive temporarily

    4.1.2 Measure a copy


Self-service 5.4.1


Self-controlled changes

Use dynamic magnetic fields


Copying 4.1.2

Measure a copy

Apply additives to a copy instead of the original


Cheap short life    


Replace mechanical system with fields 2.2.1



4.2 (all)

Replace or supplement a poorly controlled field with a more easily controlled field

Use of ferromagnetism and ferromagnetic materials

Use electric current instead of magnetic particles

Create a field that can be detected or measured

Use a field instead of a substance


Pneumatic/hydraulic 2.4.3


Use magnetic liquids

Use "nothing"

Use "nothing" to simulate structures


Flexible shell, films 2.2.6 Change from a uniform structure to a structure that is specific to the situation


Porous materials 2.2.3



Use porous or capillary materials

Change a uniform structure to a non-uniform one

Use capillary or porous structures in a magnetic material, or to contain magnetic fluid


Change color 4.1.3 Use detection instead of measurement
    4.3.1 Measure the system by means of natural phenomena




Discard/recover 5.1.3 The additive disappears after use


Change parameters 5.3.1 Phase change
    1.1.2-1.1.5 Additive, temporary or permanent, internal or external, from the environment or changing the environment
    2.4.12 Use rheological liquids


Use phase transition 5.3.2,4,5 Use the accompanying effects from phase changes
    2.4.7 Use the physical effects of magnetic transitions
    4.1.1 Control a system by means of a phase transition, instead of measuring temperature, pressure, magnetic field, etc.
    4.3.1 Measure the system by means of natural phenomena


Use thermal expansion 4.1.1


Control a system by means of thermal expansion, instead of measuring temperature

Measure expansion instead of temperature


Strong Oxidants 5.5

Getting needed ions, molecules, etc. Includes 5.51, 5.52, and 5.53

Use small amounts of very active additives


Inert Atmosphere 1.1.3 Additive, temporary or permanent, external
    1.1.5 Change the environment of the system


Composite materials Add "nothing"—foam, honeycomb, etc.




  1. The Tools of Classical TRIZ, Ideation International, Southfield MI USA, 1999. Available from "Products and Services" page of The TRIZ Journal.
  2. Y.Salamatov. TRIZ: The Right Solution at the Right Time. Edited by V. Souchkov, translated by M. Strogaya and S. Yakovlev. Insytec, Netherlands. 1998. Available from "Products and Services" page of The TRIZ Journal.
  3. "Golden Classics of TRIZ," 1996, Ideation International, Inc., Southfield, MI, USA, 1999.
  4. "Invention Machine Laboratory," version 1.4, 1993. Invention Machine Corporation.
  5. M. Gasanov, B. M. Gochman, A. P. Yefimochkin, S. M. Kokin, A. G. Sopelnyak, Birth of an Invention: A Strategy and Tactic For Solving Inventive Problems. Moscow: Interpraks, 1995. (In Russian) Chapter 6 and Appendix 9.
  6. J.Terninko, A. Zussman, B. Zlotin, Step-by-Step TRIZ. Responsible Management, Nottingham, NH, USA. 1997.
  7. H.Altov (Altshuller pseudonym). And Suddenly the Inventor Appeared Translated by Lev Shulyak. Technical Information Center, Worcester, MA, USA. 1994.
  8. E.Domb. "Tutorial on Contradictions" http://www.triz-journal.com, July 1997. To download the matrix or the 40 principles, use the "archive" button on the home page, then select July, 1997.
  9. Mazur, http://www-personal.engin.umich.edu/~gmazur/triz/
  10. G. Altshuller, 40 Principles. Translated by Lev Shulyak. Technical Information Center, Worcester, MA, USA. 1998

دوشنبه بیست و چهارم مرداد 1390 :: 22 ::  نويسنده : حسین سالاری بنا

اجزای اصلی دانش TRIZ

اجزای اصلی دانش TRIZ

به طور کلی مجموعه نتایج حاصل از خلاقیت‌شناسی تحلیلی اختراعات.....
به طور کلی مجموعه نتایج حاصل از خلاقیت‌شناسی تحلیلی اختراعات توسط آلتشولر که تشکیل دهنده دانش TRIZ است شامل مفاهیم مختلفیست که مهمترین آنها به صورت فهرست‌وار بیان می‌نماییم :
1- قانون افزایش سطح ایده‌آل بودن (قانون کمال) : به این معنی که نظامهای فنی همواره به سمت افزایش درجه ایده‌آل بودن یا کمال خود پیش می‌روند . ایده‌آلی یا سطح ایده‌آل بودن عبارت است از نسبت مجموع کلیه جنبه‌های مثبت و مفید سیستم به مجموع کلیه جنبه‌های منفی و مضر سیستم .
2- سیستم چهار مرحله‌ای حل مساله :
2-1- شناخت مساله .
2-2- فرمول‌بندی مساله .
2-3- جستجوی مسائل قبلا حل شده . (استفاده از سی‌ونه پارامتر مهندسی)
2-4- استفاده از الگوهای راه‌حلهای کشف شده . ( بکارگیری چهل اصل اختراع)
3- سطوح پنجگانه حل مساله و نوآوری :
3-1- راه‌حلهای مشخص .
3-2- بهبودهای کوچک .
3-3- بهبودهای بزرگ .
3-4- مفاهیم جدید .
3-5- کشف‌های بنیادی .
4- تحلیل ماده-میدان (تحلیل Vepol) :
با استفاده از این تحلیل مسائل به طور کلی به دو دسته تقسیم می‌شوند :
4-1- مسائل آشنا (مانوس) ، تحت عنوان مسائل استاندارد .
4-2- مسائل ناآشنا (نامانوس) ، تحت عنوان مسائل غیر استاندارد .
5- قوانین هشتگانه تحول و تکامل نظامهای فنی (قوانین پیشرفت فناوری) .
6- هفتادوشش راه حل ابداعانه استاندارد :

مسائل استاندارد شناخته شده با تحلیل Vepol می‌توانند با استفاده از این هفتادوشش راه‌حل ابداعانه استاندارد ، حل شوند .
7- ماتریس تناقض‌ها :
در نظریه TRIZ از مساله ابداعی تحت عنوان تناقض تعبیر می‌شود که معنای آن دو موقعیت متضاد یا دو کیفیت متعارض است ؛ یعنی افزایش سطح کیفیت یکی موجب کاهش سطح کیفیت دیگری می‌شود و حل ابداعانه مساله ، کشف راه حل این تناقض می‌باشد .
8- چهل اصل برای اختراع و نوآوری .
9- مجموعه ای از تاثیرات علمی اساسی :
شامل تاثیرات فیزیکی ، شیمیایی ، هندسی و زیست‌شناختی .
10- روش ARIZ (الگوریتم حل ابداعانه مساله) :
ARIZ یک دستورالعمل نظام‌یافته برای شناسایی راه‌حل مسائل غیراستاندارد با استفاده از قابلیتهای فنون و روشهای خلاقیت می‌باشد.

دوشنبه بیست و چهارم مرداد 1390 :: 22 ::  نويسنده : حسین سالاری بنا


 لبنیات طعم دار Yoplait

Concept (مفهوم) : قدرت و ایجاد وجه تمایز

Slogan (شعار تبلیغاتی) : BURSTING WITH BIG FRUIT

Technique (روش و تکنیک) : اغراق و بزرگنمایی وجه تمایز



دوشنبه بیست و چهارم مرداد 1390 :: 22 ::  نويسنده : حسین سالاری بنا

تبلیغات برتر جهانی (2)

تبلیغات برتر جهانی (2)

تبلیغات برتر جهانی همراه با شعار و تکنیک تبلیغاتی....

 چاقوی آشپزخانه  Sia huat knives

Concept (مفهوم) : قدرت و ایجاد وجه تمایز

Slogan (شعار تبلیغاتی) : For the sharpest knives

Technique (روش و تکنیک) : اغراق و بزرگنمایی


غذای آماده  SHEETZ

Concept (مفهوم) : کیفیت خوب = ایجاد رضایت

Slogan (شعار تبلیغاتی) : Fresh food made to order

Technique (روش و تکنیک) : پیوند با لحظات خوش زندگی


 پوستر تبلیغاتی چسبClamp

Concept (مفهوم) : قدرت و ایجاد وجه تمایز

Slogan (شعار تبلیغاتی) : THE STRONGEST ADNESIVE

Technique (روش و تکنیک) : استفاده از تکنیک طنز و اغراق


 تبلیغ دیگری از پودر شوینده ARIEL

Concept (مفهوم) : ایجاد وجه تمایز / یادآوری

Slogan (شعار تبلیغاتی) : BRIGHT WHITES

Technique (روش و تکنیک) : اغراق و بزرگنمایی


 هواپیمایی بریتیش ایرویز BRITISH AIRWAYS

Concept (مفهوم) : اعتماد، آسایش و امنیت

Slogan (شعار تبلیغاتی) : more beds, more places, more sleep

Technique (روش و تکنیک) : تلفیق با لحظات خوش زندگی


 پوستر فوق العاده ضد عفونی کننده Dettol

Concept (مفهوم) :  امکان انتقال آلودگی از راه تماس دست

Technique (روش و تکنیک) : ایجاد آگاهی / ترغیب و تشویق


دوشنبه بیست و چهارم مرداد 1390 :: 22 ::  نويسنده : حسین سالاری بنا
چهل 40 اصل  Triz

40 اصل Triz

40 اصل Triz و مثالهایی برای فهم ساده هر اصل....
40 اصل Triz 

اصل ۱ – جداسازی
الف ) جسم را به اجزای جدا از هم تقسیم کنید.
ب ) جسم را به صورت قطعه قطعه در آورید.
ج ) میزان قطعه قطعه بودن جسم را افزایش دهید.

مثال ۱ : تفکیک و تقسیم شدن تسمه نقاله برای کارایی بیشتر

اصل ۲– استخراج
الف ) مشخصه یا قطعه‌ای مزاحم جسم را از آن برگزینید ( آن را جدا کرده یا حذف کنید )
ب ) تنها مشخصه یا قطعه لازم را برگزیند .

مثال ۱: استفاده از نوار آموزشی یک سمینار بجای رفتن به خود سمینار برای صرفه جویی در هزینه های آموزش ( جدا کردن قسمت مفید که همان مطالب ارائه شده در نوار آموزشی است که تنها مشخصه لازم است .)
مثال ۲ : استفاده از مترسک بجای آدم برای فراری دادن پرندگان از مزارع.


اصل ۳– کیفیت موضعی
الف ) از ساختار همگن یک جسم یا محیط خارجی ( عملکرد بیرونی ) , به سوی ساختار ناهمگن گذر کنید .
ب ) اجرای مختلف جسم را به انجام کارکردهای مختلف وا دارید .
ج ) هر قسمت از جسم را, در شرایطی که عملکرد آن مطلوبتر است قرار دهید .

مثال ۱: مداد پاک کن: یک طرف آن برای نوشتن و یک طرف دیگر برای پاک کردن لذا هر طرف آن از کیفیت موضعی مختلفی برخوردار ست.
مثال ۲: چکش دوسر که از یک طرف آن برای کوباندن میخ و از طرف دیگر آن برای کشیدن میخ استفاده می شود.


اصل ۴ – عدم تقارن
الف ) فرم تقارن یک جسم را با فرم نامتقارن آن جایگزین کنید .
ب ) در صورتی که جسم موجود نامتقارن است میزان عدم تقارن آن را افزایش دهید .

مثال ۱: کلیدها معمولا غیر متقارن و غیر شبیه بهم هستند.
مثال ۲: پلاک سه شاخه ای برق برای رعایت سیم فاز و نول بصورت غیر متقارن است تا فقط از یک طریق در پریز مربوطه وارد شود.


مثال ۳ : عینک هم از نظر افقی غیر متقارن هست و هم از نظر نوع عدسی متناسب با هر چشم و احتمالاْ با کانونهای نوری متفاوت است.


اصل ۵ – ترکیب‌کردن ( ادغام کردن )
الف ) اجسام مشابه یا اجسامی را که برای انجام عملکردهای پیاپی در نظر گرفته شده‌اند به صورت مکانی با یکدیگر ترکیب کنید .
ب ) عملکردهای مشابه یا پیاپی را به صورت زمانی با یکدیگر ترکیب کنید .

مثال ۱ : ترکیب آب گرم و سرد توسط شیرهای ترکیبی.
مثال ۲ : استفاده از کاتریج رنگی در پرینتر برای ترکیب رنگها.


اصل ۶ – جامعیت
به منظور رفع نیاز به چند جسم , یک جسم می‌تواند عملکرد‌های چند گانه‌ای ارائه دهد .

مثال ۱ : چاقوی ارتشی سویسی ( چند کاره )


مثال۲: آچار فرانسه که با تغیر اندازه آن میتوان برای باز و بسته کردن پیچ های مختلف از آن استفاده کرد.


اصل ۷ – تو در تو بودن
الف ) جسمی را داخل جسم دوم و جسم دوم را نیز داخل جسم سوم قرار دهید.
ب ) جسمی از داخل حفره‌ای در جسم دیگر بگذرانید.

مثال ۱ : آنتن‌های تلسکوپی و تو‌درتو


مثال۲ : متر اندازه‌گیری


مثال۳ : عروسک های روسی تو‌درتو


مثال ۴: میز و صندلی های در هم
مثال ۵: ظروف و وسایل آشپزخانه تو‌درتو

اصل ۸ – عامل تعادل و توازن
الف ) وزن جسم را به وسیله اتصال دادن آن با جسم دیگری که دارای نیروی بالا برنده است , جبران کنید .
ب ) وزن جسم را به وسیله نیروهای آیرودینامیکی یا هیدرودینامیکی جبران کنید .

مثال ۱: کیسه هوا ( آبدان ) ماهی برای حفظ تعادل آن در آب


مثال ۲: بال عقب ماشین‌های مسابقه‌ای برای حفظ تعادن آنها در سرعت‌های بالا

اصل ۹ – مقابله پیشاپیش
الف ) در صورتی که لازم است عملکردی انجام شود , مقابله پیشاپیش نسبت به آن را مد نظر داشته باشید .
ب ) در صورتی که لازم است جسمی تحت کشش باشد , کشش متضاد آن را پیشاپیش مد نظر داشته باشید .
مثال: لباس قلعی ضد اشعه X

اصل ۱۰ – کنش پیشاپیش
الف ) کنش مورد نیاز را به صورت کلی و جزئی , پیشاپیش انجام دهید .
ب ) به اجسام طوری نظم بدهید که بدون اتلاف وقت در زمانی که منتظر کنش هستند , وارد عمل شوند . ( در مناسبترین وضعیت )
مثال۲ : دیوارهای پیش ساخته
مثال ۳ : مرغ پرکنده و از قبل آماده شده

اصل ۱۱- حفاظت پیشاپیش
قابلیت اطمینان نسبتا پایین یک جسم را با یک حرکت خنثی کننده, پیشاپیش جبران کنید .

اصل ۱۲ – هم پتانسیلی
شرایط کار را طوری تغییر دهید که لازم نباشد جسمی بالا رفته یا پایین بیاید .
مثال : استفاده از قفل کانل برای حر کت کشتی از یک سطح به سطح دیگر.

اصل ۱۳ – معکوس کردن
الف ) به جای عملکردی که توسط مشخصات مساله تحمیل شده عملکرد مخالف آن را به کار گیریم .
ب ) شئ را به یک قطعه متحرک تبدیل کنید , یا اینکه قطعات غیر متحرک را متحرک ساخته و محیط خارج را غیر متحرک نماید .
مثال : اخیراْ یک شرکت آمریکایی نوشابه‌ای با نام تجاری dnL به بازار عرضه کرده که معکوس نام تجاری 7up است و از این ایده بسیار سود برده است.

اصل ۱۴ – کروی ساختن
الف ) قطعه های خطی و سطوح مسطح را با قطعات و سطوح خمیده و همچنین اشکال مکعبی را با اشکال کروی تعویض کنید
ب ) از غلتک‌ها , توپ‌ها و مارپیچ‌ها استفاده کنید .

اصل ۱۵- پویایی
الف ) مشخصات جسم یا محیط خارج را به گونه‌ای بسازید که برای عملکرد بهینه , عملیات در هر مرحله به طور خودکار تنظیم شود .
ب ) جسم را به عناصری تقسیم کنید که بتوانند به صورت مرتبط با هم , موقعیت خود را تغییر دهند .
ج ) در صورتی که جسمی غیر قابل حرکت یا قابل تعویض کنید .
مثال : صندلی تا شو

اصل ۱۶- عملکرد ناقص, بیش از حد یا مازاد
اگر به دست آوردن 100% یک اثر مطلوب مشکل است , برای ساده‌سازی مساله مقداری کمتر یا بیشتر از آن را به دست آورید .

اصل ۱۷ – حرکت به بعدی جدید
الف ) مسائل مربوط به حرکت خطی جسم را با امکان پذیر ساختن حرکت در دو بعد , برطرف کنید ( در راستای یک سطح ) . به نحو مشابه , مسائل مربوط به حرکت جسم در یک صفحه را با امکان پذیر ساختن حرکت در سه بعد , برطرف نمایید .
ب ) به جای آرایش اجسام در یک لایه, آرایشی چند لایه‌ای را به کار ببرید .
ج ) جسم را کج کرده یا بر روی لبه خود بچرخانید .
د ) تصاویر را بر روی سطوح مجاور یا عقب جسم بیاندازید .

اصل ۱۸- ارتعاش مکانیکی
الف ) جسم را به ارتعاش وا دارید .
ب ) اگر جسم در حال نوسان است , فرکانس آن را تا حد فرا صوت افزایش دهید .
ج ) فرکانس تشدید را به کار بگیرید .
د ) به جای ارتعاشات مکانیکی از ارتعاشات پیزو استفاده کنید .
ه ) ارتعاشات فرا صوت و میدان الکترومغناطیسی را با هم به کار بگیرید .

اصل ۱۹ – عملکرد دوره ای
الف ) به جای عملکرد مستمر از یک عملکرد دوره ای ( ضربه ای ) استفاده کنید .
ب ) در صورتیکه یک عملکرد هم اکنون دوره ای است , فرکانس آن را عوض کنید .
ج ) از توقف های بین ضربه‌ها برای تامین کنش‌های اضافی بهره بگیرید .

اصل۲۰ – تداوم کنش مفید
الف ) عملکرد را بدون توقف به انجام برسانید , در این حال باید تمام قطعات جسم به طور مستمر و با ظرافت کامل , در حال کار باشند .
ب ) یک حرکت زاید و واسطه‌ای را حذف کنید .
مثال : استفاده از پرینتری که هم در موقع رفت و هم در موقع برگشت کاتریج آن عمل پرینت را انجام می دهد. ( تداوم کنش مفید)

اصل۲۱- حمله سریع
عملکرد زیان بار یا خطرناک را با سرعت بسیار بالا به انجام برسانید.
مثال : بهره گیری از دریل پر سرعت برای تراش دندان بدون احساس درد.

اصل۲۲- تبدیل ضرر به سود
الف ) یک اثر زیان بار یا یک عامل زیان بار محیطی را برای به دست آوردن یک اثر مثبت به کار بگیرید .
ب ) با ترکیب یک عامل زیان بار با یک عامل زیان بار دیگر , آن را از میان بردارید .
ج ) مقدار کنش زیان بار را تا جایی که ضررهای آن بر طرف شود , افزایش دهید .

اصل ۲۳- باز خورد
الف ) بازخورد را ارائه کنید .
ب ) در صورتی که بازخورد هم اکنون موجود است , آن را معکوس کنید .

اصل ۲۴- واسطه و میانجی
الف ) برای انتقال یا انجام یک عملکرد , از یک جسم واسطه استفاده کنید .
ب ) جسم به طور موقت به جسم دیگری که حذف کردن آن آسان است , متصل کنید .

اصل ۲۵- خدمت دهی به خود
الف ) کاری کنید که شئ مورد نظر کارهای خدماتی, کارکردهای کمکی و عملیات مربوط به تعمیرات خود را, خود انجام دهد . ب ) از زایدات مواد و انرژی استفاده کنید .

اصل ۲۶- کپی‌کردن
الف ) به جای استفاده از جسمی که ساختار پیچیده دارد , گران قیمت و حساس است و کار با آن راحت نیست , از کپی ساده و ارزان قیمت آن استفاده کنید .
ب ) یک جسم یا سیستمی متشکل از چند جسم را با کپی و یا تصاویر اپتیکی آن تعویض کنید برای کوچک و بزرگ کردن تصویر می‌توانید از یک مقیاس استفاده کنید .
ج ) در صورتی که از کپی‌های اپتیکی با نور معمولی استفاده می‌کنید آنها را با نوع مادون قرمز یا ماورای بنفش تعویض کنید مثال : استفاده از زیور آلات بدلی بجای اصلی

اصل ۲۷- استفاده از جسم ارزان قیمت با عمر کوتاه به جای جسم گران قیمت و با دوام
یک جسم گران قیمت را با مجموعه‌ای از اجسام ارزان قیمت تعویض کرده و از برخی مشخصا ت چشم پوشی کنید ( برای مثال عمر طولانی ) .
مثال ۱: استفاده از کبریت بجای فندک برای روشن کردن سیگار
مثال ۲ : استفاده از وسایل یکبار مصرف ( نظیر ظروف - دستمال - تیغ - فندک - دوربین - موبایل - پیش بند کودک - مسواک - لباس آزمایشگاه - کلاه و غیره )

اصل ۲۸- تعویض یک سیستم مکانیکی
الف ) سیستم مکانیکی را با یک سیستم نوری صوتی یا بویایی تعویض کنید .
ب ) از میدان‌های الکترونیکی, مغناطیسی یا الکترو مغناطیسی برای اثر گذاری بر جسم استفاده کنید .
ج ) میدان‌ها را تعویض کنید .
د ) یک میدان را به همراه ذرات فرو مغناطیس به کار ببرید .

اصل ۲۹- استفاده از ساختار پنوماتیک یا هیدرو لیک
قطعات جامد یک جسم را با مایع یا گاز تعویض کنید این قطعات برای باد شدن می توانند از هوا یا آب استفاده کنند, همچنین می‌توانید بالش‌های هوا یا هیدرواستاتیک را به کار بگیرید .

اصل ۳۰- پرده های انعطاف پذیر یا پوسته‌های نازک
الف ) ساختار معمول را با غشای انعطاف پذیر و پرده‌های نازک تعویض کنید .
ب ) یک جسم را به وسیله پرده‌های نازک غشای ظریف از محیط خارج آن جدا کنید .

اصل ۳۱ – استفاده از متخلخل
الف ) جسم را متخلخل نموده یا از اجرای متخلخل اضافی استفاده کنید ( به صورت محتویات داخلی‌, روکش و غیره )
ب ) در صورتی که جسم هم اکنون متخلخل است , حفره ها را پیشاپیش با ماده‌ای پر کنید .

اصل ۳۲- تعویض رنگ
الف ) رنگ جسم یا محیط اطراف آن را تغییر دهید .
ب ) شفافیت جسم یا محیط اطراف آن را تغییر دهید .
ج ) به منظور مشاهده بهتر اجسام یا اشیایی که دیدن آنها مشکل است , از مواد افزودنی رنگین استفاده کنید .
د ) در صورتی که هم اکنون از چنین مواد افزودنی استفاده می شود , از علایم درخشان یا اجزای ردیاب استفاده کنید .
مثال: شیشه الکترو کرومیک ( تغییر رنگ بر اساس تابش نور)

اصل ۳۳- همجنس و همگن‌سازی
کاری کنید که اجسام با جسم اولیه هم جنس خود , یا جنسی با رفتار مشابه جنس خود , تعامل داشته باشند .

اصل ۳۴- ردکردن و باز سازی قطعات
الف ) پس از تکمیل یک عملکرد و یا بی استفاده شدن یک جزء از جسم , آن را دور انداخته یا تغییر دهید ( مثلا آن را تخریب یا حل کنید یا بخار نمایید )
ب ) هر قطعه استفاده شده جسم را سریعاً بازسازی کنید .
مثال : پوکه گلوله مسلسل یا تفنگ پس از شلیک بلا مصرف بوده و بیرون انداخته می شود.

اصل ۳۵- تغییر خواص فیزیکی و شیمیایی یک جسم
حالت کلی یک جسم , تراکم چگالی , میزان انعطاف پذیری و یا دمای جسم را عوض کنید .
مثال : صابون مایع

اصل ۳۶ – تغییر فاز
اثری را که زمان تغییر فاز یک ماده اتفاق می‌افتد , به کار بگیرید نمونه‌های زمان تغییر حجم یا زمان تغییر حجم یا زمان آزاد‌سازی یا جذب انرژی هستند .

اصل ۳۷- انبساط حرارتی
الف ) از انبساط ( انقباض ) یک ماده به کمک حرارت ( سرما ) استفاده کنید .
ب ) از مواد متفاوت با ضرایب انبساط حرارتی متفاوت بهره بگیرید .
مثال: سویچ‌های حرارتی

اصل ۳۸ – استفاده از اکسید کننده‌های قوی
الف ) هوای معمولی را با هوای غنی شده جایگزین کنید .
ب ) هوای غنی شده را با اکسیژن جایگزین کنید .
ج ) در داخل اکسیژن یا هوا , ماده را در معرض اشعه یونیزه کننده قرار دهید .
د ) از اکسیژن یونیزه شده استفاده کنید .
مثال: کپسول غواسی

اصل ۳۹ – محیط بی اثر
الف ) محیط معمولی را با محیط بی‌اثر تعویض نمایید .
ب ) فرایند را در خلا به انجام برسانید .

اصل ۴۰ – مواد مرکب
ماده همگن را با یک ماده مرکب جایگزین کنید .


دوشنبه بیست و چهارم مرداد 1390 :: 22 ::  نويسنده : حسین سالاری بنا
مفاهیم پایه triz

مفاهیم پایه triz

واژه TRIZ برگرفته شده از حروف اول کلمات در این عبارت روسی می‌باشد :(Teoriya Resheniya Izobrototelskikh Zadatch)
واژه TRIZ برگرفته شده از حروف اول کلمات در عبارت روسی زیر می‌باشد :
(Teoriya Resheniya Izobrototelskikh Zadatch)
که برابر انگلیسی آن عبارت Theory of Inventive Problem Solving (با مخفف TIPS) است که به معنای نظریه حل ابداعانه مساله می‌باشد . این دانش در سراسر جهان تحت عنوان TRIZ شناخته می‌شود و متداول شدن این نام به این علت است که بنیانگذار آن ، دانشمند خلاقیت‌شناس روسی گنریچ سائولویچ آلتشولر (G.S. Altshuller) می‌باشد .
دانش TRIZ با نامها و عنوانهای توصیف‌گر مختلفی همانند نوآوری نظام‌یافته ، خلاقیت اختراعی ، فناوری خلاقیت و نوآوری ، روش‌شناسی اختراع ، الگوریتم اختراع ، روش‌شناسی حل مساله‌های ابداعی ، روش‌شناسی حل ابتکاری و ابداعانه مساله ، مهندسی خلاقیت و نوآوری ، روش‌شناسی خلاقیت ، خلاقیت‌شناسی اختراع ، خلاقیت‌شناسی فناوری و مواردی از این قبیل نامیده می‌شود .
دانش TRIZ می‌تواند در دامنه‌ای از یک طیف مفهومی و گستره‌ای از تعاریف قرار گیرد که یک انتهای آن نوعی جهان‌بینی خلاق یا رویکردی جامع به علوم و فناوری و انتهای دیگر آن انواعی از ابزارهای حل خلاق مساله و فنون خلاقیت و نوآوری را شامل گردد .
آلتشولر TRIZ را تحت عنوان علم فناوری خلاقیت و نوآوری می‌داند ؛ با نتیجه‌گیری از دیدگاه آلتشولر می توان TRIZ را نوعی علم خلاقیت‌شناسی (Creatology) دانست .
یکی از دانشمندان برجسته TRIZ به نام سیمون ساورانسکی این دانش را چنین تعریف کرده است :
TRIZ ، یک دانش انسانگرای مبتنی بر روش‌شناسی نظام‌یافته برای حل ابداعانه مساله است .
همچنین برخی صاحبنظران TRIZ را این چنین تعریف می‌کنند :
TRIZ عبارت است از نوعی رویکرد الگوریتمی برای حل ابداعانه مسائل فنی و فناورانه .

ابزارهای TRIZ
اصول و روش های زیادی در TRIZ وجود دارند که اساس و پیکره آن را تشکیل می دهند که در ادامه به طور اجمالی در خصوص برخی از آنها بحث می گردد:

4-1 40 اصل ابتکاری و ماتریس تناقضات آلتشولر
آلتشولر با بررسی اختراعات مختلف به ثبت رسیده در دنیا 40 اصل ابتکاری را پیشنهاد کرد. این اصول به مهندسان، جهت دستیابی به راه حل ابداعی مناسب کمک می کند.
وی ماتریسی از تناقضات برای بدست آوردن اصول منطبق با مسئله و تشخیص این که باید از کدام یک از این 40 اصل استفاده شود، ایجاد نمود. وی در این جدول 39 پارامتر مهندسی نظیر وزن، طول، شفافیت و غیره را در ستونها قرار داد (آثار ثانویه نامطلوب) و پارامترهایی که لازم است بهبود یابند را در ردیف ها قرار داد. در خانه هایی که از تقاطع هر سطر و ستون بدست می آمدند، دو یا سه اصل از اصول 40 گانه ابتکاری را که در به دست آوردن راه حل خلاقانه مورد استفاده قرار میگیرند، قرار داد. [5]
در حل مسائل مختلف می توان از این روش استفاده نمود، ولی این روش دارای محدودیتی است و آن این است که کاربران در ابتدا باید مسئله را به صورت پارامترهای 39 گانه مهندسی فرموله کنند. و این روش برای حل مسائل پیچیده کاری وقت گیر و دشوار می باشد.

4-2 الگوریتم برای حل مسئله به روش ابداعی (ARIZ)
این روش رویه ای سیستماتیک جهت شناسایی راه حل ها بدون در نظر گرفتن تناقضات است.
بر اساس ماهیت مسئله، تعداد مراحل اجرای آن می تواند از 5 الی 16 مرحله تغییر کند. در این روش ممکن است از یک مسئله فنی غیر واضح و نامعلوم، مسائلی که در لایه های زیرین قرار دارند بیرون آمده و نمایان شوند که برای ما قابل حل می باشند. مراحل پایه ای این رویه عبارتند از:
1.مسئله را فرموله کنید
2.مسئله را به یک مدل تبدیل کنید
3.مدل را تجزیه و تحلیل کنید
4.تناقضات فیزیکی را حل کنید
5.راه حل ایده آل را فرموله کنید[5]

4-3 عیین پیشگویانه خطا (AFD)
جلوگیری از بروز خطاهای پیش بینی نشده در توسعه و ایجاد یک محصول جدید از اهمیت زیادی برخوردار است. AFD به طور موثر مکانیزم خطا را کشف میکند و سپس احتمال رخداد آن را بررسی می نماید. به وسیله این تکنیک عواملی که سهم به سزایی در رخداد خطا دارند، برطرف میگردند. [5]

4-4 تکامل هدایت شده محصول (DPE)
روش های سنتی پیش بینی سعی دارند که مشخصه های آینده سیستم ها، روش های اجرایی و یا تکنیکها را به وسیله ارزیابی، شبیه سازی و تمایل به ایجاد مدل های احتمالی پیش بینی نمایند. این روشها فقط یک پیش بینی را در اختیار ما می گذارند ولی چگونگی ابداع تکنولوژی پیش بینی شده را به ما نمی دهند.
آلتشولر توانست با مطالعه صدها هزار اختراع به ثبت رسیده، 8 الگویی را که نشان دهنده چگونگی توسعه سیستم های تکنولوژیکی طی دوران مختلف بوده اند، مشخص کند. این مطلب بر مبنای مقایسه " چگونه فکر کردن مردم در مقابل" به چه چیز فکر کردن مردم" بود.
DPE مانند نقشه راهی به سوی آینده می باشد که با استفاده از آن (به جای پیش گویی آینده) می توان به طور سیستماتیک تکنولوژی های آینده را ابداع کرد. [6]
همچنین برخی صاحبنظران TRIZ را این چنین تعریف می‌کنند :
TRIZ عبارت است از نوعی رویکرد الگوریتمی برای حل ابداعانه مسائل فنی و فناورانه .
با توجه به عنوانهای توصیف‌گر مختلفی که برای نامیدن TRIZ ذکر کردیم می‌توانیم به شناخت بیشتری درباره مفهوم کلی دانش TRIZ دست یابیم . در گام آتی تاریخچه این دانش را بیان خواهیم نمود

فواید و کاربردهای TRIZ
با استفاده از دانش TRIZ می توان به نتایج و دستاوردهای متعددی از جمله موارد زیر دست یافت:
1-6-1- دستیابی به نوعی نگرش جامع علمی به ابداعات و اختراعات .
2-6-1- شکل گیری جنبه های بسیار مهمی از علم خلاقیت شناسی.
3-6-1- دستیابی به نوعی جهان بینی خلاق.
4-6-1- کشف انواعی از راه حل ها برای مسائل ابداعی یعنی مسائلی که با روش های معمولی متداول راه حل آنها به دست نمی آید.
5-6-1- دستیابی به بهترین و موثرترین راه حل ها برای انواع مسائل علمی ، فنی ، انسانی و اجتماعی.
6-6-1- پیش بینی روند ابداعات و اختراعات در آینده (خلاقیت شناسی آینده شناختی)
7-6-1- ارائه آموزش های نوین مبتنی بر TRIZ در مدارس و دانشگاه ها (خلاقیت شناسی پرورشی مبتنی بر TRIZ)
8-6-1- تسهیل و تسریع روند رشد و توسعه علوم و فناوری .

دلایل استفاده از TRIZ
به واسطه وجود محیط رقابتی شدید در دنیا و نیاز مشتری به محصول با کیفیت بالاتر و ارزان تر، نیاز بیشتری به رویکردهای ابداعی در دنیا به وجود آمده است. در حال حاضر فعالیت های علمی باید در سطح بالاتر، با بودجه کمتر و سرعت بیشتری نسبت به گذشته، صورت گیرند. تحقیقات اخیر نشان میدهد که TRIZ بین 70% تا 300% به تولید ایده برای محصولات و خدمات جدید و ایجاد بهبود کیفیت، سرعت می بخشد. TRIZ تکنیکهای مهندسی و تئوری های علمی را به سمت یک چارچوب سوق میدهد. متبحر شدن در فرآیند TRIZ ، فقط این نیست که تیم فنی تمام پتانسیل موجودشان را شناسایی کنند، بلکه TRIZ در ابتدا به آنها یاد آوری میکند که چرا آنها مهندس یا دانشمند بودن را برگزیده اند. TRIZ از راه های مختلفی به این هدف میرسد. یکی از مهمترین راهها این است که ما را برای یافتن راه حل مسئله مان، به نظر افکندن به زمینه های خارج از دانش، تجربه، سازمان، متخصصین و حتی خارج از صنعت خود تشویق میکند (هرچند که این روش برای ما و سازمان مان غیر معمول میباشد). [4]
بکارگیری TRIZ یعنی بازگشت به اصول اولیه، ولی معمولا ً در این راه از اصول، علوم و راه حل های مهندسی که برای ما آشنا نیستند استفاده می نماییم. این فرآیند با تجزیه تمام مسائل به وظایف بنیادی طراحی شان و با القاء درک کاملی از اساس مسئله ای که با آن دست به گریبانیم ساده میگردد. با بکارگیری TRIZ ما در مسیر یافتن راه حل ها قرار می گیریم و در می یابیم که چگونه دیگران مشکلات مشابهی را در تمام زمینه های علمی و مهندسی بدین وسیله حل نموده اند.
با بکارگیری TRIZ میتوانیم با یک روش سیستماتیک به عصاره و چکیده تمام راه حل های مسائلی که بشریت با آنها روبرو بوده است، دسترسی پیدا کنیم. و با توجه به مفهوم TRIZ در می یابیم که تمام مسائل قبلا ً به طریقی حل شده اند. مطمئنا ً در صورت عدم استفاده از TRIZ زمان زیادی هدر خواهد رفت. [5]
درست مثل اینکه به جای کشف راه حل هوشمندانه ای برای بهبود بخشیدن به عملکرد چرخ، آن را دوباره اختراع کنیم.
TRIZ ما را به سمت راه حل هایی که نیاز داریم، راه حل هایی که وجود دارند و راه حل هایی که ابداعی هستند ولی بدون TRIZ معمولا ً امکان درک آنها را نداریم، هدایت می کند.
ضمنا ً ، بررسی اساس تمام ابداعات و اختراعات به ثبت رسیده در جهان نشان میدهد که هزاران ساعت نیروی انسانی صرف حل مسائل مشابهی شده است که انسانها در زمینه های مختلفی با آن سر در گریبان بوده اند و در نهایت پس از حل آنها، به نتایج مشابهی دست یافته اند. [4]
آنچه که TRIZ انجام میدهد این است که با طبقه بندی این راه حل های هوشمندانه، راه های ابداعی حل هر مسئله ای را شناسایی میکند.

مفهوم تناقض
در دانش TRIZ مفهوم تناقض از مفاهیم بنیادی و اصلی است . منظور از تناقض دو ویژگی یا وضعیت متعارض یا متضاد با یکدیگر می باشد.
اگر چنانچه بین دو ویژگی یک سیستم حالت تضاد و ضد و نقیض بودن وجود داشته باشد یعنی ایجاد تغییر مثبت در یک ویژگی (مثلا افزایش کیفیت یک محصول ) منجر به ایجاد تغییر منفی در یک ویژگی دیگر(مثلا ازدیاد قیمت محصول) بشود در این صورت سیستم دچار تناقض می باشد.
دانش TRIZ بیان می دارد که مسئله ابداعی با وجود نوعی تناقض همراه است و حل مسئله (مثلا اختراع) هنگامی روی می دهد که این تناقض برطرف شود.
یکی از مهم ترین نقش های TRIZ ، شناسائی و تحلیل تناقض ها و ارائه راهکارهای بر طرف نمودن آن می باشد.
- مثالی درباره تناقض:ی از مهم ترین مسئله های باز (مسئله ابداعی یا غیر معمولی) در حوزه سلامت انسان و پزشکی ناشی از بیماری سرطان است که در اثر آن سیستم بخشی از سلول ها از تعادل خارج شده و به رشد غیر معمولی دچار می شوند . رویکرد کلی درمانی (مثل شیمی درمانی یا پرتودرمانی) بر آن است که جلوی رشد غیر اصولی سلول های غیر متعادل به طریقی گرفته شده و از بین بروند.
در این موضوع این تناقض اصلی وجود دارد که دارو یا پرتو دارای تاثیر مثبت بر سلول های سرطانی (توقف رشد و از بین رفتن سلول های سرطانی) و تاثیر منفی بر سلول های سالم (آسیب به سلول های سالم) می باشد.
انتظار می رود چنانچه این تناقض برطرف شود آنگاه داروی قاطع درمان این بیماری نیز ابداع یا کشف گردیده و به عبارتی مسئله مذکور حل شده است.

2-4-انواع تناقض
در دانش TRIZ به منظور شناخت بهتر ، انواع تناقض ها به دو دسته اصلی تقسیم شده اند. بنابراین هر مسئله ابداعی ممکن است با یک یا چند نوع از تناقض ها همراه باشد.

1- تناقض یا تضاد فنی (Technical Contradiction) :
منظور از تناقض فنی در یک سیستم فنی «وجود یک رابطه متضاد و ضد و نقیض بین دو ویژگی یک سیستم یعنی تعارض بین دو زیر سیستم آن» می باشد.
درسیستمی که تناقض وجود دارد یک تغییر مثبت در یک زیرسیستم ، منجر به بروز یک نتیجه منفی در زیر سیستم دیگر می شود. مسئله ابداعی ، مسئله ای است که دارای تناقض بوده و حل آن مستلزم رفع وضعیت تناقض است ، به عبارتی راه حل مسئله ابداعی در واقع راه حل رفع تناقض می باشد.
مثال های زیر بیانگر تناقض یا تضاد فنی می باشند:
- افزایش کیفیت عامل A در سیستم، منجر می شود به: کاهش کیفیت عامل B در همان سیستم
- افزایش قط لوله (افزایش استحکام) ، منجر می شود به : افزایش وزن لوله
- افزایش سرعت خودرو ، منجر می شود به : افزایش مصرف سوخت
- افزایش کیفیت محصول X ، منجر می شود به : افزایش قیمت آن .

2- تناقض یا تضاد فیزیکی (Physical Contradiction)
منظور از تناقض یا تضاد فیزیکی وجود همزمان هماهنگی و تعارض می باشد. در این حالت ایجاد تغییر در یک زیر سیستم به طور همزمان از یک طرف منجر به ایجاد یک نتیجه مثبت و در عین حال از طرف دیگر منجر به بروز یک نتیجه منفی می شود.

در یک ترانزیستور ، اگر ولتاژ افزایش یابد در نتیجه آستانه ولتاژ (که یک نتیجه خوب است) افزایش می یابد ولی از طرف دیگر آنگاه ترانزیستور در فرکانس های پائین تری عمل خواهد کرد (نتیجه منفی) حال اگر ولتاژ کاهش یابد آنگاه ترانزیستور می تواند در فرکانس های بالاتر عمل کند (نتیجه مثبت) اما از طرفی در اثر آن تغییرات سریع ولتاژ موجب عملکرد غیر قابل پیش بینی و نامطلوب ترانزیستور می شود (نتیجه منفی) .
- در یک چیپ نیمه هادی ، کاهش ثابت دی الکتریک از یک طرف منجر به کاهش پارازیت ها می شود (نتیجه مطلوب) ولی از طرف دیگر امکان ذخیره سازی اطلاعات کاهش می یابد (نتیجه نامطلوب) و با افزایش ثابت دی الکتریک وضعیت ذکر شده جابه جا می شود .
دانش TRIZ در مواجهه بامسئله های ابداعی و به عبارتی در مواجهه با تناقض ها ابزارهای موثری مانند ماتریس تناقض ها و 40 اصل ابداعی برای شناسائی و رفع تناقض ها در سیستم و به عبارتی حل مسئله ابداعی ارائه می نماید .
دوشنبه بیست و چهارم مرداد 1390 :: 22 ::  نويسنده : حسین سالاری بنا

شالوده‌های دانش TRIZ از سال 1946 توسط گنریچ آلتشولر

بر اساس نتایج حاصل از مطالعه اختراعات مختلف پایه‌گذاری شد .

تاریخچه Triz
 شالوده‌های دانش TRIZ از سال 1946 توسط گنریچ آلتشولر بر اساس نتایج حاصل از مطالعه اختراعات مختلف پایه‌گذاری شد .

آلتشولر که به پدر TRIZ شهره است در سال 1926 در روسیه متولد گردید ؛ وی که از همان دوران نوجوانی نسبت به ابداعات و اختراعات کنجکاوی و علاقه خاصی داشت و اولین اختراع خود را در سن چهارده سالگی انجام داد ، در اداره ثبت اختراعات مشغول به کار شد .

کار او کمک به مخترعین برای ثبت اختراعاتشان بود ؛ او در حین کار ، گاهی به حل مسائل فنی آنان کمک می‌کرد . در این دوران بود که او دریافت حل مسائل فنی که منجر به اختراع و نوآوری می‌شود به اصول و روشهایی فراتر از تکنیکهای خلاقیت شناخته‌شده تا آن هنگام نیاز دارد
. آلتشولر در طی مطالعات خود به این نتیجه مهم رسید که یک نظریه اختراع بایستی دارای چند ویژگی اصلی از جمله موارد زیر باشد :

1- شامل یک فرایند گام‌به‌گام و نظام‌یافته باشد .

2- بتواند از میان گستره‌ای از راه‌حلها ، مستقیما به بهترین راه‌حل (راه‌حل ایده‌آل یا کمال) منجر گردد .

3- دارای ویژگی تکرارپذیری باشد .

4- بتواند ساختاری برای دانش ابداع ارائه نماید .

آلتشولر بیش از بیست‌هزار اختراع ثبت شده (Patent) را مورد بررسی قرار داد تا متوجه شود اختراعات به عنوان مساله‌های ابداعی (یعنی مساله‌هایی که راه‌حل آنها مشخص نیست و بایستی آن را با روشهای خلاق و ابداعی کشف نمود .) چگونه حل شده‌اند .

از بین این تعداد آلتشولر چهار‌هزار اختراع مهم و برجسته و به عبارتی راه‌حلهای خلاق و ابداعی اصلی را مورد مطالعه عمیقتر قرار داد . براساس نتایج حاصل از این نوع مطالعات خلاقیت‌شناسی تحلیلی ، آلتشولر به کشفیات بسیار مهمی دست یافت و اصول ، مفاهیم و روش های TRIZ را به عنوان یک علم نوین و بسیار باارزش به جهان ارائه نمود .

البته این خلاقیت و نوآوری فوق‌العاده مهم آلتشولر متاسفانه همانند بسیار از کشفیات و اختراعات کوچک و بزرگ تاریخ در ابتدا درک نشده و با انواع مخالفتها ، مقاومتها و بی‌مهری‌های تاسف‌برانگیز (آنچه که در خلاقیت‌شناسی تحت عنوان اینرسی خلاقیت و نوآوری نامیده می‌شود .) مواجه شد و آلتشولر همانند بسیاری از دانشمندان و مخترعین سختیها و مرارتهای بسیار زیادی را متحمل گردید که مطالعه آن حاکی از اراده والا و تلاش و پشتکار شگفت‌انگیز آنان است .

به دلیل بی‌توجهی‌ها و مخالفتها در آن زمان ، TRIZ نتوانست به خوبی در روسیه ایفای نقش نماید اما پس از پایان جنگ جهانی دوم و گسترش ارتباطات ، کشورهای اروپایی ، آمریکا ، ژاپن و دیگر کشورها با دانش TRIZ آشنا شده و با پی بردن به اهمیت فوق‌العاده زیاد آن بلافاصله آن را جذب کرده و ضمن بکارگیری ، در صدد رشد و توسعه آن برآمدند .

چنانکه در حال حاضر درباره TRIZ به عنوان یک دانش تخصصی تحقیقات وسیعی به عمل می‌آید و اصول و مفاهیم آن توسط بسیاری از دانشمندان ، پژوهشگران ، مدیران ، مهندسان و کارشناسان رشته‌های مختلف علمی در جهت حل مسائل و ایجاد نوآوری­ها به کار گرفته می‌شود و همچنان به سرعت در حال گسترش و تکامل است .

بزرگترین خلاقیت و نوآوری آلتشولر به عنوان یک دانشمند علوم و مهندسی ، یک دانشمند خلاقیت‌شناس و نیز به عنوان یک مخترع ، خلاقیت و نوآوری او درباره خود موضوع خلاقیت و نوآوری بود .

آلتشولر به عنوان مخترع فنون اختراع و پایه‌گذار دانش TRIZ ، با تلاش و پشتکار بسیار زیاد به مدت پنجاه‌ودو سال در راستای رشد و توسعه آن کوشید و یکی از اصلی‌ترین و موثرترین بنیانگذاران علم خلاقیت‌شناسی و از بزرگترین دانشمندان قرن بیستم محسوب می‌شود . (آلتشولر در سال 1998 در آمریکا از دنیا رفت) نقش و اهمیت نظریه TRIZ شاهکار علمی آلتشولر به قدریست که از جنبه‌ای می‌تواند در ردیف نظریه‌های علمی بزرگی مانند نظریه کوانتومی و نظریه نسبیت قرار گیرد و آلتشولر را با دانشمندان بزرگی مانند پلانک ، انیشتین ، شرودینگر ، پیاژه و پائولینگ همسنگ نماید .

 شالوده‌های دانش TRIZ از سال 1946 توسط گنریچ آلتشولر بر اساس نتایج حاصل از مطالعه اختراعات مختلف پایه‌گذاری شد .

آلتشولر که به پدر TRIZ شهره است در سال 1926 در روسیه متولد گردید ؛ وی که از همان دوران نوجوانی نسبت به ابداعات و اختراعات کنجکاوی و علاقه خاصی داشت و اولین اختراع خود را در سن چهارده سالگی انجام داد ، در اداره ثبت اختراعات مشغول به کار شد .

کار او کمک به مخترعین برای ثبت اختراعاتشان بود ؛ او در حین کار ، گاهی به حل مسائل فنی آنان کمک می‌کرد . در این دوران بود که او دریافت حل مسائل فنی که منجر به اختراع و نوآوری می‌شود به اصول و روشهایی فراتر از تکنیکهای خلاقیت شناخته‌شده تا آن هنگام نیاز دارد
. آلتشولر در طی مطالعات خود به این نتیجه مهم رسید که یک نظریه اختراع بایستی دارای چند ویژگی اصلی از جمله موارد زیر باشد :

1- شامل یک فرایند گام‌به‌گام و نظام‌یافته باشد .

2- بتواند از میان گستره‌ای از راه‌حلها ، مستقیما به بهترین راه‌حل (راه‌حل ایده‌آل یا کمال) منجر گردد .

3- دارای ویژگی تکرارپذیری باشد .

4- بتواند ساختاری برای دانش ابداع ارائه نماید .

آلتشولر بیش از بیست‌هزار اختراع ثبت شده (Patent) را مورد بررسی قرار داد تا متوجه شود اختراعات به عنوان مساله‌های ابداعی (یعنی مساله‌هایی که راه‌حل آنها مشخص نیست و بایستی آن را با روشهای خلاق و ابداعی کشف نمود .) چگونه حل شده‌اند .

از بین این تعداد آلتشولر چهار‌هزار اختراع مهم و برجسته و به عبارتی راه‌حلهای خلاق و ابداعی اصلی را مورد مطالعه عمیقتر قرار داد . براساس نتایج حاصل از این نوع مطالعات خلاقیت‌شناسی تحلیلی ، آلتشولر به کشفیات بسیار مهمی دست یافت و اصول ، مفاهیم و روش های TRIZ را به عنوان یک علم نوین و بسیار باارزش به جهان ارائه نمود .

البته این خلاقیت و نوآوری فوق‌العاده مهم آلتشولر متاسفانه همانند بسیار از کشفیات و اختراعات کوچک و بزرگ تاریخ در ابتدا درک نشده و با انواع مخالفتها ، مقاومتها و بی‌مهری‌های تاسف‌برانگیز (آنچه که در خلاقیت‌شناسی تحت عنوان اینرسی خلاقیت و نوآوری نامیده می‌شود .) مواجه شد و آلتشولر همانند بسیاری از دانشمندان و مخترعین سختیها و مرارتهای بسیار زیادی را متحمل گردید که مطالعه آن حاکی از اراده والا و تلاش و پشتکار شگفت‌انگیز آنان است .

به دلیل بی‌توجهی‌ها و مخالفتها در آن زمان ، TRIZ نتوانست به خوبی در روسیه ایفای نقش نماید اما پس از پایان جنگ جهانی دوم و گسترش ارتباطات ، کشورهای اروپایی ، آمریکا ، ژاپن و دیگر کشورها با دانش TRIZ آشنا شده و با پی بردن به اهمیت فوق‌العاده زیاد آن بلافاصله آن را جذب کرده و ضمن بکارگیری ، در صدد رشد و توسعه آن برآمدند .

چنانکه در حال حاضر درباره TRIZ به عنوان یک دانش تخصصی تحقیقات وسیعی به عمل می‌آید و اصول و مفاهیم آن توسط بسیاری از دانشمندان ، پژوهشگران ، مدیران ، مهندسان و کارشناسان رشته‌های مختلف علمی در جهت حل مسائل و ایجاد نوآوری­ها به کار گرفته می‌شود و همچنان به سرعت در حال گسترش و تکامل است .

بزرگترین خلاقیت و نوآوری آلتشولر به عنوان یک دانشمند علوم و مهندسی ، یک دانشمند خلاقیت‌شناس و نیز به عنوان یک مخترع ، خلاقیت و نوآوری او درباره خود موضوع خلاقیت و نوآوری بود .

آلتشولر به عنوان مخترع فنون اختراع و پایه‌گذار دانش TRIZ ، با تلاش و پشتکار بسیار زیاد به مدت پنجاه‌ودو سال در راستای رشد و توسعه آن کوشید و یکی از اصلی‌ترین و موثرترین بنیانگذاران علم خلاقیت‌شناسی و از بزرگترین دانشمندان قرن بیستم محسوب می‌شود . (آلتشولر در سال 1998 در آمریکا از دنیا رفت) نقش و اهمیت نظریه TRIZ شاهکار علمی آلتشولر به قدریست که از جنبه‌ای می‌تواند در ردیف نظریه‌های علمی بزرگی مانند نظریه کوانتومی و نظریه نسبیت قرار گیرد و آلتشولر را با دانشمندان بزرگی مانند پلانک ، انیشتین ، شرودینگر ، پیاژه و پائولینگ همسنگ نماید .
دوشنبه بیست و چهارم مرداد 1390 :: 22 ::  نويسنده : حسین سالاری بنا

تریز چیست؟

نظریه تریز (TRIZ) مهمترین اختراع قرن!


در بازار جهانی امروز با رقابت سرسختانه آن ، امکان توسعه محصولات و عبور از موانع تولید بسیار دشوار شده است.

برای عبور از این مشکلات پیچیده به تازگی ، یک دوره جدید از “مهندسی نوآورانه ” آغاز شده است تا توانایی ما را برای حل مسائل دشوار و یا غیرممکن مهندسی بطور قابل توجهی بهبود بخشد.

این روش جدید کهTRIZ  نام دارد به طرز چشمگیری دانش مهندسی ، خلاقیت ، و مهارت حل مسأله را افزایش خواهد داد و انقلابی در رویکرد ما برای حل مسائل دشوار که نیاز به فکر خلاقانه دارد بوجود خواهد آورد.

TRIZ یک واژه مخفف روسی برای تئوری ابداعی حل مسأله یا نوآوری نظام یافته است.

TRIZ بر اساس اصول اختراعی حاصل از مطالعه بیش از یک و نیم میلیون ثبت اختراع نوآورانه در جهان بنا شده است.

TRIZ یک فلسفه، یک فرایند و یک سری از ایزار است. مجموعه آن با یک تخمین مناسب بالای ۱۵۰۰ نفر- سال  تحقیق و مطالعه بر روی  بهترین راه  حل های جهانی در زمینه های علوم، ریاضی و مهندسی ( و تجزیه و تحلیل سیستماتیک اختراعات ثبت شده از سراسر جهان) و همچنین توجه به جنبه های درونی و روانشناسی خلاقیت بشری  تهیه شده است.

نکات کلیدی یافت شده از تحقیقات TRIZ عبارتند از:

  • تمام نوآوری ها از کاربرد تعداد بسیار اندکی از اصول و استراتژی های نوآورانه حاصل شده اند.
  • روند تحول تکنولوژی ها بشدت قابل پیش بینی هستند.
  • امکان استفاده از قوی ترین  راه حل های تبدیل عناصر زیانبار و ناخواسته از یک سیستم به منابع مفید.
  • امکان استفاده از قوی ترین راه حل ها برای جستجو و از بین بردن تناقضات در طراحی ها و محصولات.

TRIZ امکان دسترسی به دانش و تجربیات بهترین مغزهای خلاق جهان را براحتی فراهم نموده است. سعی آن در تکمیل و اضافه کردن ساختار به خلاقیت طبیعی ماست و نه جایگزین شدن بجای آن.



گنریش آلتشولر بیش از ۲۰۰۰۰۰ اختراع ثبت شده (پتنت) را مورد بررسی قرار داد تا متوجه شود اختراعات به عنوان مسئله های ابداعی (یعنی مسئله هائی که راه حل آنها مشخص نیست و بایستی آن را با روش های خلاق و ابداعی کشف کرد) چگونه حل شده اند .

از بین این تعداد آلتشولر ۴۰۰۰۰ اختراع مهم و برجسته و به عبارتی راه حل های خلاق و ابداعی اصلی را مورد مطالعه عمیق تر قرار داد. براساس نتایج حاصل از این نوع مطالعات خلاقیت شناسی تحلیلی ، آلتشولر به کشفیات بسیار مهمی دست یافت و اصول ، مفاهیم و روش های TRIZ را به عنوان یک علم نوین و بسیار با ارزش به جهان ارائه نمود .TRIZRoot


در تجزیه و تحلیل ثبت اختراعات، آلتشولر ۵ سطح از نوآوری ها را مشخص کرد:


سطح نوآوری درجه درصد منبع تعداد آزمون و خطا
خلاقیت راه حل ها دانش
۱ راه حل روتین %۳۲ دانش فردی ۱۰
۲ بهبود جزیی ۴۵% دانش کسب و کار ۱۰۰
۳ بهبود عمده ۱۸% دانش در صنعت ۱۰۰۰
۴ پروژه جدید ۴% ترکیب کل دانش در صنایع مختلف ۱۰۰۰۰۰
۵ کشف < 1% کل دانش بشر ۱۰۰۰۰۰۰

روش TRIZ برای سطح ۳ (بهبود عمده) و سطح ۴ (پروژه جدید) اعمال شد. سطوح ۱ و ۲ بخاطر بهبودهای جزیی و روتین و سطح ۵ (کشفیات) بخاطر عدم تکرار آنها بصورت گسترده از مطالعات آلتشولر کنار گذاشته شدند. فلذا فقط اختراعات خلاقانه (سطوح ۳ و ۴) مبنای مطالعات برای یافتن الگوریتم اختراعات مورد استفاده قرار گرفتند.

بر اساس  این مطالعات چندین ساله بر روی  اختراعات و کشف راه حل های آن در قالب TRIZ، آلتشولر و سایر دانشمندان همکار وی به این نتیجه مهم خلاقیت بشری پی برده اند که تنها کمتر از ۱۵۰۰ مسئله خلاق (بر اساس ماتریس تناقض های فنی ) و فقط ۴۰ راه حل کلی خلاق برای کل آن مسائل وجود دارد، که مرتباً هم مسائل و هم راه حل ها در جهان تکرار می شوند. لذا از دیدگاهTRIZ خلاقیت به مفهوم یافتن آن راه حل ها بدون انجام سعی و خطاهای مجدد و تنها با الهام گیری از راه حل های یافت شده قبلی است.


از آنجا که دانشTRIZ برآیند دانش مخترعان جهان است مبنای آن گسترده تر از دانش شخصی و سازمانی است و  همچنین حوزه تحقیقات علمی این تئوری رو به گسترش است. از این رو راه حل های خلاقانه TRIZ برای حل مسائل خلاق  بسیار قابل اتکا تر از راه حل های فردی و شخصی است.


نتیجه نهایی ایده آل(Ideal Final Result (IFR)) توصیفی است از بهترین راه حل ممکن برای حل یک مشکل ( یا تناقض)، بدون توجه به منابع یا محدودیت های مسئله اصلی. IFR یکی از مفاهیم اساسی TRIZ است. یک IFR خوب می تواند به یک حل کننده مسئله کمک کند تا بر گرایش روانی یا رخوت ذهنی خود غلبه کند و به راه حل میانبر با تفکر به راه حل در قالب کارکرد و بدون توجه به خود مشکل و ریشه آن( تمرکز بر روی کارکردها و نه بر روی فرایند و ابزار موجود.) برسد.  ایده IFR  برای ایجاد تعریفی روشن از اهداف بهبود و حذف دوباره کاری هاست (حل مسئله درست از ابتدا). یکی از مفاهیم پایه ای TRIZ هدایت یک سیستم به سمت افزایش ایده آل بودن (عملکردی ) است. نتیجه نهایی این تکامل رسیدن به نتیجه نهایی ایده آل یاIFR  به شرح زیر است:

  • دارا بودن سیستمی با  تمام مزایا.
  • بدون زیان و صدمه و
  • بدون هیچگونه هزینه از مسئله اصلی

یک سیستم ایده آل بعنوان یک عملکرد خالص  و ناب  است زیرا:

  • هیچ فضایی را اشغال نمی کند.
  • هیچ وزنی ندارد
  • هیچ کارگری نیاز ندارد
  • هیچ تعمیری نیاز ندارد
  • دارای مزایا بدون صدمه است.

لذا یک سیستم ایده آل سیستمی است که وجود فیزیکی ندارد ولی عملکرد آن وجود دارد(نظیر دانشگاه مجازی).

قانون افزایش سطح ایده آل بودن (قانون کمال) در TRIZ، به این معنی است که نظام های فنی همواره به سمت افزایش درجه ایده آل بودن یا کمال خود پیش می روند. ایده آلی یا سطح ایده آل بودن عبارت از نسبت جمع کلیه عملکردها و جنبه های مثبت و مفید سیستم به جمع کلیه اثرات زیانبار یا جنبه های منفی و مضر سیستم.

هر چه صورت کسر بیشتر و مخرج آن کمتر شود عملاً ما به سوی ایده آل بودن گام برمی داریم.


بسیاری از سازمانها و شرکت‌ها از TRIZ بعنوان یک ابزار برای تقویت مزیت‌های رقابتی بهره می‌برند. زیرا TRIZمی‌تواند کمک کند تا فضای خارج از تخصص کاری‌مان را نیز ببینیم؛ با راه‌حل‌های خوبی که در سایر تخصص‌ها وجود دارد آشنا شویم و از آنها برای حل مشکلاتمان الهام بگیریم.



TRIZ می‌تواند نشان دهد که بازار به کدام سمت می رود و چگونه می توانیم قبل از رقبا به آن برسیم؛ و نشان خواهد داد که چگونه محصول فعلی‌مان را بهبود دهیم، و تشخیص دهیم چه محصولات جدیدی وارد بازار می شوند که ممکن است محصول فعلی ما را منسوخ کنند.

در قرن ۲۱ مهندس بودن کافی نیست زیرا بیشتر دروس مهندسی بصورت نرم افزار در بازار یافت می شود. تنها فعالیتی که هنوز برای اندیشه مهندسان ارزش افزوده ایجاد کرده و قابل مکانیزه شدن نیست خلاقیت است. لذا امروزه ما فقط مهندس نیاز نداریم بلکه مهندسان خلاق را طالبیم که در رقابت جهانی ایده جدیدی ارائه نمایند.از این رو فراگیری خلاقیت برای کلیه مهندسان یک امر ضروری است.

بجای اینکه در انتظار جرقه خلاقیت ذهنی خود باشید، از طریق TRIZ می توانید خلاق باشید هر موقعی که شما نیاز دارید که خلاق باشید!

دوشنبه بیست و چهارم مرداد 1390 :: 22 ::  نويسنده : حسین سالاری بنا
رسول اللهِ(صلى الله علیه وآله)
أعطُوا الأجیرَ أجرَهُ قَبلَ أَنْ یَجِفَّ عَرَقُهُ، وأعْلِمْهُ اَجرَهُ وَ هُوَ فی عملِهِ
مزد کارگر را بدهید پیش از آن که عرقش خشک شود و در همان حال کار، مزدش را برایش مشخص کنید
میزان الحکمه، جلد 1، ص 4
نمونه ای از لوگوهای متنوع و جدید را یکجا ببینید و برای شرکت خود یک لوگوی مناسب طراحی کنید.


نمونه ای از لوگوهای متنوع و جدید را یکجا ببینید و برای شرکت خود یک لوگوی مناسب طراحی کنید.


دوشنبه بیست و چهارم مرداد 1390 :: 21 ::  نويسنده : حسین سالاری بنا

تبلیغات برتر جهانی (1)

به یادماندنیترین تبلیغات محیطی از مشهورترین برندها ،شما هم می توانید در خاطره ها بمانید.
تبلیغ شرکت کنن 
تبلیغ شرکت هپی هیر 
تبلیغ شرکت نیسان 
تبلیغ شرکت نسکافه
تبلیغ شرکت بی ام  و
تبلیغ مینی ماینر
تبلیغ نایک
تبلیغ کفش وود لند
تبلیغ مک دونالد
تبلیغ نایک 
تبلیغ خودتراش بیک
تبلیغ شروت فدکس



دوشنبه بیست و چهارم مرداد 1390 :: 21 ::  نويسنده : حسین سالاری بنا

عصاره تریز در 50 کلمه



عصاره تریز چیست؟ 

در آموزش و یادگیری تریز این سئوال بسیار مهم واساسی است. در تریز اصول و روشهای مهم بسیاری وجود دارد؛ مانند:

40 اصل اختراع


76 راه حل اختراعی استاندارد


روند تحول نظامهای فنّی


ماتریس تضادهای آرتشولر


آریز، و غیره .

و اما هریک از اینها بسیار بزرگتر از آن است که بشود به عنوان عصاره اصلی تریز تلقی شود. عصاره تریز را نمیتوان در سطوح دستنامه ای و ابتدایی یافت؛ بلکه آن را باید در سطوح عمیقتر فلسفی جستجو کرد.

برای استخراج عصاره تریز ابتدا باید از ساختار کلّی تریز را فهمید.

میدانیم که:

تریز = روش شناسی + پایگاه دانش

و تریز دارای سه جنبه زیر است:

· روش شناسی (الف): دید تازه ای از فناوری

· روش شناسی (ب): روش تفکر برا ی حل مسئله

· پایگاه دانش: مجموعه ای از مثالها که روش شناسی (الف) را پیاده می کنند.

این نگرش روشن می سازد که عصاره تریز را می بایست در روش شناسی (الف) و (ب) یافت. آنچه که در زیر می آید برداشت من از عصاره تریز است که در 50 کلمه خلاصه شده است:

چکیدهی تریز:


شناخت اینکه


تحوّل نظامهای فنی


در جهت افزایش ایدهآل


با غلبه بر تعارضات است


و معمولا با صرف کمترین منبع.


بنابراین، برای حل خلاق مسئله


تریز روشی دیالکتیک برای فکر کردن ارائه میکند




درک مسئله به عنوان یک نظام


ابتدا تصوّر حل ایدهآل، و سپس


حل تعارضات.


من این برداشت را عمدتا از خلال مطالعه کتاب تریز اثر سالاماتوف(۲) به دست آوردم، و برای اولین بار


این عبارت فشرده را در اسلایدی در سخنرانی TRIZCON 2001 ارائه کردم. سپس آن را در وب سایتم


به عنوان یادداشت ویراستار در انتهای مقاله TRIZCON افزودم و ثبت کردم (انتهای همین مطلب را




اجازه بدهید این 50 کلمه را به طور خلاصه و از بالا به پایین شرح دهم:


قبل از هرچیز اظهار شده است که تریز یک «شناخت» است؛ به بیان دیگر،‌ «دیدگاه تازه ای» از فناوری است (یعنی همان روش شناسی (الف) فوق الذکر). با درمیان گذاشتن این شناخت، یا با نگریستن به فناوری از این منظر، می توانیم به جایگاه و منظر بسیار گسترده ای برسیم که نه تنها فناوری را در بر دارد، بلکه شامل علم، جامعه، زندگی ما و غیره است.


مهمترین شناخت این است که «نظامهای فنّی تحول می یابند». ما فناوری را عمدتا به عنوان نظامهای فنّی میبینیم. هر نظامی از تعدادی اجزاء داخلی (یعنی خرده نظام ها) و روابط بین آنها تشکیل شده است و ممکن است به عنوان خرده نظامی از نظام برتر (super-system ) خود قلمداد شود. هر نظام فنّی دستخوش تحوّل می شود، یعنی اینکه در تاریح خود تغییر/توسعه مییابد. این تحوّل روندهای عظیمی را شکل می دهد که شامل ابداعات بزرگی است. تحوّل ممکن است خود را در فازهای مختلف و راه های مختلف نشان دهد، مانند تولد، گسترش، ادغام، پیچیدگی و غیره.


نظامهای فنّی «در جهت افزایش ایدهآل ها» متحول می شوند. این شناخت به عنوان «قانون اصلی تحوّل» خوانده می شود. سالماتوف ایده آلیبودن (Ideality ) را اینگونه تعریف میکند: «عملکرد اصلی تقسیم بر (ماده + انرژی + اندازه)» و گاه آن را «عملکرد مفید تقسیم بر (هزینه + عملکرد مضر) تعریف می کند. این تعاریف دارای طبیعتی کیفی هستند. شناخت اصلی در اینجا این است که در کل شکلهای مختلفی از تحول را میتوان به عنوان حرکتهایی در مسیر افزایش ایدهآل بودن مشاهده کرد. این شناخت پایه پیش بینی ما و ایجاد نظامهای فنی آینده را شکل می دهد.


تحوّل فقط «با غلبه بر تضادها» رخ می دهد. در ابتدا تضادها به صورت فاصله های موجود بین تقاضا و عرضه (یا عملکردهای جاری تکنولوژیکی) ظاهر می شوند. چنین تضادهایی همینکه به عنوان مانع/رادع شناخته شدند، برای اندک زمانی به نوعی نادیده گرفته می شوند، اما بعد با ابتکارات خلاقانهای بر آنها غلبه می شود. در نظامهای فنی، این ابتکارات خرده گامهای تحول را شکل می دهند.


غلبه بر تضادها «اکثرا با حداقل منابع» حاصل می شود. عرضه راحت منابع (مانند مواد، انرژی، و اندازه) غالبا موجب پیچیده شدن نظام گشته و تضادها را حل نمی کند. تشخیص تریز این است که تضادها فقط با عدم تخصیص منابع اضافی و یا با حداقل تخصیص منابع حل خواهند شد. این امر به خوبی با قانون افزایش ایدهآل بودن مطابقت دارد.


برمبنای تشخیصی که در بالا ذکر شد، تریز می خواهد روشی (یعنی راه تفکری) «برای حل خلاق مسئله» فراهم نماید. همین هدف اصلی ایجاد و یادگیری تریز است. برای غلبه بر تضادها حل مسئله بسیار ضروری است. از آنجا که هیچ حلی و هیچ راه حلّی از پیش برای چنین تضادهایی شناخته شده نیست، ناچاریم آنها را به طور خلاقانهای حل کنیم.


برای حل خلاق مسئله، «تریز یک روش دیالکتیک برای تفّکر فراهم میکند». تریز راه فکر کردن را در کلّیترین معنی خود به ما عرضه می کند. در وراء روشها، .. ها، و ترفندهای خاص گوناگون برای حل مسائل، تریز شیوه جدیدی از تفکر را به ما نشان می دهد. همانطور که سالاماتوف اظهار می دارد، این شیوه را می توان با استفاده از واژگاه فلسفی، به عنوان «یک راه تفکر دیالکتیکی» خواند. ویژگیهای اصلی این شیوه تفکر در عبارت زیر شرح داده شده است:


ابتدا، «مسئله را به عنوان یک نظام بدانیم.» اهداف مسئله را می بایست به عنوان نظام های (فنی) قلمداد کرد که همانطور که در برداشت بالا آمد، تریز نسبت به آنها بینش عمیقی ایجاد می کند. همچنین، ما باید بفهمیم که خود مسئله یک نظام سلسله مراتبی از مسائل را شکل میدهد. با این درک، می توانیم نقطه نظرهای چندگانه و متحوّلی نسبت به مسئله و راه حلهای ممکن آن داشته باشیم.


دوم اینکه، «ابتدا راه حل اصلی را تصوّر‌کنیم.» البته این امر بر پایه این تشخیص تریز استوار است که نظامهای فنّی به سمت افزایش ایده آل بودن متحول می شوند. از آنجا که ما مسیر تحوّل را می دانیم، باید ابتدا در باره تصویر راه حل فکر کنیم. ما باید اول از راه حل ایده آل تصویری بسازیم، و سپس سعی کنیم راه های رسیدن به آن را بیابیم ــ مثلا با وارسی معکوس گام به گام تا برسیم به نظام حاضر. این امر یک فرایند تفکر در مسیر عکس را توصیه می کند که با روش تفکر سنتی که با آزمایش و خطا از نظام حاضر شروع می کند، مغایر است.


سوم اینکه، «تضادها را حل کنیم». منطق دیالکتیک غالبا در فلسفه عبارتست از «حل تضادهای بین تز و آنتیتز با معرفی سنتزهای آنها»، هرچند که فرایند واقعی رسیدن به آن به خوبی شرح داده نشده. اما، تریز موفق شده است برای حل تضادهای مسائل فنّی، (به ویژه در قالب آریز ARIZ ) راهکارهای محکمی را نشان دهد. فرایند اصلی این است که (با فرموله کردن مسئله) یک تضاد فیزیکی (یعنی، موقعیتی که در آن جنبه ای از نظام به طور همزمان در دو مسیر مخالف تقاضا شود) استخراج کنیم، و سپس آن را با اصل جدایی حل کنیم. همینکه یک تضاد فیزیکی حاصل شود، این تکنیک حل مسئله در یافتن راه حل های خلاق به نحو اعجاب آوری قوی عمل می کند.


باید توجه داشته باشیم که سه ویژگی تفکر دیالکتیکی موجود در تریز به خوبی با تشخیص تریز از نظامهای فنّی مطابقت دارد.



نوشته:‌ تورو ناکاگاوا، دانشگاه اوزاکا گاکوین، ژاپن

دوشنبه بیست و چهارم مرداد 1390 :: 21 ::  نويسنده : حسین سالاری بنا

پیش فرض نظريه حل ابداعانه مساله


TRIZ چيست ؟
واژه TRIZ برگرفته شده از حروف اول كلمات در عبارت روسي زير مي‌باشد :
(Teoriya Resheniya Izobrototelskikh Zadatch)
كه برابر انگليسي آن عبارت Theory of Inventive Problem Solving(با مخفف TIPS) است كه به معناي نظريه حل ابداعانه مساله مي‌باشد . اين دانش در سراسر جهان تحت عنوان TRIZ شناخته مي‌شود و متداول شدن اين نام به اين علت است كه بنيانگذار آن ، دانشمند خلاقيت‌شناس روسي گنريچ سائولويچ آلتشولر (G.S. Altshuller) مي‌باشد .
دانش TRIZ با نامها و عنوانهاي توصيف‌گر مختلفي همانند نوآوري نظام‌يافته ، خلاقيت اختراعي ، فناوري خلاقيت و نوآوري ، روش‌شناسي اختراع ، الگوريتم اختراع ، روش‌شناسي حل مساله‌هاي ابداعي ، روش‌شناسي حل ابتكاري و ابداعانه مساله ، مهندسي خلاقيت و نوآوري ، روش‌شناسي خلاقيت ، خلاقيت‌شناسي اختراع ، خلاقيت‌شناسي فناوري و مواردي از اين قبيل ناميده مي‌شود .
دانش TRIZ مي‌تواند در دامنه‌اي از يك طيف مفهومي و گستره‌اي از تعاريف قرار گيرد كه يك انتهاي آن نوعي جهان‌بيني خلاق يا رويكردي جامع به علوم و فناوري و انتهاي ديگر آن انواعي از ابزارهاي حل خلاق مساله و فنون خلاقيت و نوآوري را شامل گردد .
آلتشولرTRIZ را تحت عنوان علم فناوري خلاقيت و نوآوري مي‌داند ؛ با نتيجه‌گيري از ديدگاه آلتشولر مي توان TRIZ را نوعي علم خلاقيت‌شناسي (Creatology) دانست .
يكي از دانشمندان برجسته TRIZ به نام سيمون ساورانسكي اين دانش را چنين تعريف كرده است :
TRIZ ، يك دانش انسانگراي مبتني بر روش‌شناسي نظام‌يافته براي حل ابداعانه مساله است .
همچنين برخي صاحبنظران TRIZ را اين چنين تعريف مي‌كنند :
TRIZ عبارت است از نوعي رويكرد الگوريتمي براي حل ابداعانه مسائل فني و فناورانه .
با توجه به عنوانهاي توصيف‌گر مختلفي كه براي ناميدن TRIZ ذكر كرديم مي‌توانيم به شناخت بيشتري درباره مفهوم كلي دانش TRIZ دست يابيم . در گام آتي تاريخچه اين دانش را بيان خواهيم نمود ...

گام هفتاد و دوم

تاريخچه دانش TRIZ به چه زماني باز مي‌گردد ؟
شالوده‌هاي دانش TRIZ از سال 1946 توسط گنريچ آلتشولر بر اساس نتايج حاصل از مطالعه اختراعات مختلف پايه‌گذاري شد .
آلتشولر كه به پدر TRIZشهره است در سال 1926 در روسيه متولد گرديد ؛ وي كه از همان دوران نوجواني نسبت به ابداعات و اختراعات كنجكاوي و علاقه خاصي داشت و اولين اختراع خود را در سن چهارده سالگي انجام داد ، در اداره ثبت اختراعات مشغول به كار شد .
كار او كمك به مخترعين براي ثبت اختراعاتشان بود ؛ او در حين كار ، گاهي به حل مسائل فني آنان كمك مي‌كرد . در اين دوران بود كه او دريافت حل مسائل فني كه منجر به اختراع و نوآوري مي‌شود به اصول و روشهايي فراتر از تكنيكهاي خلاقيت شناخته‌شده تا آن هنگام نياز دارد . آلتشولر در طي مطالعات خود به اين نتيجه مهم رسيد كه يك نظريه اختراع بايستي داراي چند ويژگي اصلي از جمله موارد زير باشد :
1- شامل يك فرايند گام‌به‌گام و نظام‌يافته باشد .
2- بتواند از ميان گستره‌اي از راه‌حلها ، مستقيما به بهترين راه‌حل (راه‌حل ايده‌آل يا كمال) منجر گردد .
3- داراي ويژگي تكرارپذيري باشد .
4- بتواند ساختاري براي دانش ابداع ارائه نمايد .
آلتشولر بيش از بيست‌هزار اختراع ثبت شده (Patent) را مورد بررسي قرار داد تا متوجه شود اختراعات به عنوان مساله‌هاي ابداعي (يعني مساله‌هايي كه راه‌حل آنها مشخص نيست و بايستي آن را با روشهاي خلاق و ابداعي كشف نمود .) چگونه حل شده‌اند .
از بين اين تعداد آلتشولر چهار‌هزار اختراع مهم و برجسته و به عبارتي راه‌حلهاي خلاق و ابداعي اصلي را مورد مطالعه عميقتر قرار داد . براساس نتايج حاصل از اين نوع مطالعات خلاقيت‌شناسي تحليلي ، آلتشولر به كشفيات بسيار مهمي دست يافت و اصول ، مفاهيم و روش هاي TRIZ را به عنوان يك علم نوين و بسيار باارزش به جهان ارائه نمود .
البته اين خلاقيت و نوآوري فوق‌العاده مهم آلتشولر متاسفانه همانند بسيار از كشفيات و اختراعات كوچك و بزرگ تاريخ در ابتدا درك نشده و با انواع مخالفتها ، مقاومتها و بي‌مهري‌هاي تاسف‌برانگيز (آنچه كه در خلاقيت‌شناسي تحت عنوان اينرسي خلاقيتو نوآوري ناميده مي‌شود .) مواجه شد و آلتشولر همانند بسياري از دانشمندان و مخترعين سختيها و مرارتهاي بسيار زيادي را متحمل گرديد كه مطالعه آن حاكي از اراده والا و تلاش و پشتكار شگفت‌انگيز آنان است .
به دليل بي‌توجهي‌ها و مخالفتها در آن زمان ، TRIZ نتوانست به خوبي در روسيه ايفاي نقش نمايد اما پس از پايان جنگ جهاني دوم و گسترش ارتباطات ، كشورهاي اروپايي ، آمريكا ، ژاپن و ديگر كشورها با دانش TRIZ آشنا شده و با پي بردن به اهميت فوق‌العاده زياد آن بلافاصله آن را جذب كرده و ضمن بكارگيري ، در صدد رشد و توسعه آن برآمدند .
چنانكه در حال حاضر درباره TRIZ به عنوان يك دانش تخصصي تحقيقات وسيعي به عمل مي‌آيد و اصول و مفاهيم آن توسط بسياري از دانشمندان ، پژوهشگران ، مديران ، مهندسان و كارشناسان رشته‌هاي مختلف علمي در جهت حل مسائل و ايجاد نوآوري­ها به كار گرفته مي‌شود و همچنان به سرعت در حال گسترش و تكامل است .
بزرگترين خلاقيت و نوآوري آلتشولر به عنوان يك دانشمند علوم و مهندسي ، يك دانشمند خلاقيت‌شناس و نيز به عنوان يك مخترع ، خلاقيت و نوآوري او درباره خود موضوع خلاقيت و نوآوري بود .
آلتشولر به عنوان مخترع فنون اختراع و پايه‌گذار دانش TRIZ ، با تلاش و پشتكار بسيار زياد به مدت پنجاه‌ودو سال در راستاي رشد و توسعه آن كوشيد و يكي از اصلي‌ترين و موثرترين بنيانگذاران علم خلاقيت‌شناسي و از بزرگترين دانشمندان قرن بيستم محسوب مي‌شود . (آلتشولر در سال 1998 در آمريكا از دنيا رفت) نقش و اهميت نظريه TRIZ شاهكار علمي آلتشولر به قدريست كه از جنبه‌اي مي‌تواند در رديف نظريه‌هاي علمي بزرگي مانند نظريه كوانتومي و نظريه نسبيت قرار گيرد و آلتشولر را با دانشمندان بزرگي مانند پلانك ، انيشتين ، شرودينگر ، پياژه و پائولينگ همسنگ نمايد .
در گام آتي از اجزاي اصلي دانش TRIZ خواهيم گفت ...

گام هفتاد و سوم

اجزاي اصلي دانش TRIZ كدامند ؟
به طور كلي مجموعه نتايج حاصل از خلاقيت‌شناسي تحليلي اختراعات توسط آلتشولر كه تشكيل دهنده دانش TRIZ است شامل مفاهيم مختلفيست كه مهمترين آنها به صورت فهرست‌وار بيان مي‌نماييم :

1- قانون افزايش سطح ايده‌آل بودن (قانون كمال) : به اين معني كه نظامهاي فني همواره به سمت افزايش درجه ايده‌آل بودن يا كمال خود پيش مي‌روند . ايده‌آلي يا سطح ايده‌آل بودن عبارت است از نسبت مجموع كليه جنبه‌هاي مثبت و مفيد سيستم به مجموع كليه جنبه‌هاي منفي و مضر سيستم .

2- سيستم چهار مرحله‌اي حل مساله :
2-1- شناخت مساله .
2-2- فرمول‌بندي مساله .
2-3- جستجوي مسائل قبلا حل شده . (استفاده از سي‌ونه پارامتر مهندسي)
2-4- استفاده از الگوهاي راه‌حلهاي كشف شده . ( بكارگيري چهل اصل اختراع)

3- سطوح پنجگانه حل مساله و نوآوري :
3-1- راه‌حلهاي مشخص .
3-2- بهبودهاي كوچك .
3-3- بهبودهاي بزرگ .
3-4- مفاهيم جديد .
3-5- كشف‌هاي بنيادي .

4- تحليل ماده-ميدان (تحليل Vepol) :
با استفاده از اين تحليل مسائل به طور كلي به دو دسته تقسيم مي‌شوند :
4-1- مسائل آشنا (مانوس) ، تحت عنوان مسائل استاندارد .
4-2- مسائل ناآشنا (نامانوس) ، تحت عنوان مسائل غير استاندارد .

5- قوانين هشتگانه تحول و تكامل نظامهاي فني (قوانين پيشرفت فناوري) .

6- هفتادوشش راه حل ابداعانه استاندارد :
مسائل استاندارد شناخته شده با تحليل Vepol مي‌توانند با استفاده از اين هفتادوشش راه‌حل ابداعانه استاندارد ، حل شوند .

7- ماتريس تناقض‌ها :
در نظريه TRIZ از مساله ابداعي تحت عنوان تناقض تعبير مي‌شود كه معناي آن دو موقعيت متضاد يا دو كيفيت متعارض است ؛ يعني افزايش سطح كيفيت يكي موجب كاهش سطح كيفيت ديگري مي‌شود و حل ابداعانه مساله ، كشف راه حل اين تناقض مي‌باشد .

8- چهل اصل براي اختراع و نوآوري .

9- مجموعه اي از تاثيرات علمي اساسي :
شامل تاثيرات فيزيكي ، شيميايي ، هندسي و زيست‌شناختي .

10- روش ARIZ (الگوريتم حل ابداعانه مساله) :
ARIZ يك دستورالعمل نظام‌يافته براي شناسايي راه‌حل مسائل غيراستاندارد با استفاده از قابليتهاي فنون و روشهاي خلاقيت مي‌باشد .

در گام آتي از فوايد و كاربردهاي اين دانش خواهيم گفت ...

گام هفتاد و چهارم

از فوايد و كاربردهاي TRIZ بيشتر بدانيم !
با استفاده از دانش TRIZ مي‌توان به نتايج و دستاوردهاي متعددي يافت كه در ذيل به شماري از آنها اشاره مي‌نماييم :
1- دستيابي به نوعي نگرش جامع علمي به ابداعات و اختراعات .
2- شكل‌گيري جنبه‌هاي بسيار مهمي از علم خلاقيت‌شناسي .
3- دستيابي به نوعي جهان‌بيني خلاق .
4- كشف انواعي از راه‌حلها براي مسائل ابداعي يعني مسائلي كه با روشهاي معمولي و متداول ، راه‌حل آنها به دست نمي‌آيد .
5- دستيابي به بهترين و موثرترين راه‌حلها براي انواع مسائل علمي ، فني ، انساني و اجتماعي .
6- پيش‌بيني روند ابداعات و اختراعات در آينده . (خلاقيت‌شناسي آينده‌شناختي)
7- ارائه آموزشهاي نوين مبتني بر TRIZ در مدارس و دانشگاه‌ها . (خلاقيت‌شناسي پرورشي مبتني بر TRIZ)
8- تسهيل و تسريع روند رشد و توسعه علوم و فناوري
شنبه بیست و دوم مرداد 1390 :: 21 ::  نويسنده : حسین سالاری بنا

Identifying the right problems is the first step in the direction of the best solutions.

Forex Trading How To - Education

شنبه بیست و دوم مرداد 1390 :: 20 ::  نويسنده : حسین سالاری بنا

سایت فکرنو ،سایت خلاقیت ،نوآوری و کارآفرینی







شش کلاه تفکر


در جريان‌ زندگي‌ خويش‌ كه‌ بخشي‌ از آن‌ در سازمان‌ها، محيط‌هاي‌ خانوادگي‌ و يا در كنار دوستان‌ سپري‌ مي‌شود، گاهي‌ نيازمند برگزاري‌ جلسات‌ براي‌ اتخاذ تصميمات‌ جديد هستيم‌. اگرچه‌ گهگاه‌ در تصور مردم‌، برگزاري‌ جلسات‌ به‌ عنوان‌ يك‌ عمل‌ غيركارا مطرح‌ مي‌شود اما بهره‌گيري‌ درست‌ و اصولي‌ از آن‌ مي‌تواند بسيار اثر بخش‌ باشد. به‌ همين‌ علت‌ هر نشستي‌ در خانواده‌ و يا با دوستان‌ و يا در محل‌ كار و نظير اينها مي‌تواند زمينه‌يي‌ براي‌ شروع‌ يك‌ تصميم‌ گيري‌ ارزشمند باشد.
ادوارد دوبونو پدر تفكر خلاق‌ در كتاب‌ «شش‌ كلاه‌ تفكر» يك‌ روش‌ خلاقانه‌ ارايه‌ مي‌كند و از طريق‌ آن‌ مي‌كوشد نشست‌ افراد به‌ دور يكديگر را به‌ اقدامي‌
ثمربخش‌ و كارا تبديل‌ كند.
«دوبونو» سعي‌ مي‌كند به‌ كساني‌ كه‌ به‌ دور هم‌ جمع‌ مي‌شوند،بياموزد كه‌ به‌ تفكر خود نظم‌ دهند و آنگاه‌ در اين‌ ميان‌، به‌ راههاي‌ خلاقانه‌ بيانديشند و با يك‌ هماهنگي‌ مدبرانه‌ نتايج‌ را طبقه‌بندي‌ و اولويت‌بندي‌ كرده‌ و در تصميم‌گيري‌ها از آن‌ استفاده‌ كنند.
اگر شما مي‌خواهيد با تكنيك‌ شش‌ كلاه‌ تفكر در جلسات‌ قدم‌ بگذاريد،بهتر است‌ اين‌ مقاله‌ را بخوانيد و آنگاه‌ عمل‌ كنيد: تصور كنيد به‌ يك‌ جلسه‌ قدم‌ گذاشته‌ايد و شما مسوول‌ نظم‌دهي‌، هدايت‌ و نتيجه‌گيري‌ از آن‌ جلسه‌ هستيد، در اينجا كلاه‌ آبي‌ را بر سر شما خواهند گذاشت‌، زيرا هنگامي‌ كه‌ كسي‌ كلاه‌ آبي‌ را بر سر مي‌گذارد بايد به‌ موارد زير دقت‌ كند.
1 رنگ‌ آبي‌ نماد آسمان‌ آبي‌ رنگ‌ است‌ كه‌ چتر آن‌ بر همه‌ جا گسترده‌ شده‌ است‌ و كسي‌ كه‌ كلاه‌ آبي‌ بر سر خود مي‌گذارد بايد بتواند افكار جاري‌ در محيط‌ جلسه‌ را در ذهن‌ خود به‌ جريان‌ درآورد و نظم‌ و تمركز دهد.
2 كلاه‌ آبي‌ همچون‌ يك‌ نرم‌افزار است‌ كه‌ تلاش‌ مي‌كند به‌ تفكركردن‌ جمع‌، جهت‌ دهد و با برنامه‌يي‌ مشخ
ص آن‌ را به‌ سرانجام‌ برساند و گويي‌ همچون‌ يك‌ كارگردان‌ تفكر ما را هدايت‌ مي‌كند.
3 با كلاه‌ آبي‌ اولويت‌ها و محدوديت‌ها تعيين‌ مي‌شود. به‌ هرحال‌ فرد خوش‌شانسي‌ هستيد كه‌ كلاه‌ آبي‌ بر سر شما قرار مي‌گيرد و اگر مدبرانه‌ عمل‌ كنيد مي‌توانيد به‌ انجام‌ يك‌ تصميم‌ خوب‌ موفق‌ شويد. اكنون‌ بر روي‌ صندلي‌ خود بنشيند و موضوع‌ و يا مشكل‌ مورد بحث‌ را بر روي‌ تخته‌سياه‌ بنويسيد. در نخستين‌ اقدام‌ و با هدايت‌ شما همه‌ اعضا بايد كلاه‌ سفيد را بر سر بگذارند و در مورد موضوع‌ بيان‌ شده‌ بيانديشند. هنگامي‌ افراد همگي‌ تصميم‌ مي‌ گيرند با كلاه‌ سفيد تفكر كنند بايد به‌ نكات‌ زير توجه‌ كنند:

1- كسي‌ كه‌ كلاه‌ سفيد بر سر مي‌گذارد بايد بطور موقت‌ عقايد و نظراتش‌ را به‌ بايگاني‌ ذهنش‌ بسپارد.
2- هر آن‌ چيزي‌ كه‌ از اطلاعات‌ محض‌ در مورد موضوع‌ يا مشكل‌ مورد بحث‌ مي‌دانيد بيان‌ كنيد.
3- «ادوارد دوبونو» در اين‌ باره‌ مي‌گويد: چنين‌ فردي‌ همچون‌ كودكي‌ است‌ كه‌ محتويات‌ جيب‌ خود را بر روي‌ ميز خالي‌ مي‌كند.
4- هنگامي‌ كه‌ كلاه‌ سفيد را بر سر مي‌گذاريد، نبايد به‌ چيزهايي‌ كه‌ شامل‌ الهامات‌
،قضاوت‌هاي‌ متكي‌ به‌ تجارب‌ گذشته‌، عواطف‌، احساسات‌ و عقايد است‌ توجه‌ كنيد و تنها بايد همچون‌ يك‌ رايانه‌، فقط‌ اطلاعات‌ ارايه‌ كنيد. حال‌ شما بايد اطلاعات‌ به‌ دست‌ آمده‌ از حاضرين‌ در جلسه‌ را كه‌ به‌ واسطه‌ تفكر با كلاه‌ سفيد ارايه‌ شده‌ است‌ را جمع‌بندي‌ كنيد و اعضاي‌ جلسه‌ را وارد مرحله‌ بعد كنيد تا با گذاشتن‌ كلاه‌ قرمز بر سر، شروع‌ به‌ تفكر كنند .

هنگامي كه ‌ حاضرين‌ مي‌خواهند با كلاه‌ قرمز در مورد موضوع‌ مورد نظر تفكر كنند بايد به‌ نكات‌ زير توجه‌ كنند:
- اجازه‌ دهيد احساسات‌ و عواطف‌ بر وجود شما حاكم‌ شده‌ و به‌ زبان‌ درآيند و هركسي‌ مي‌تواند از الهامات‌ و دريافت‌هاي‌ ناگهاني‌ خويش‌ سخن‌ گويد و ديگر نيازي‌ به‌ استدلال‌ نيست‌. اگر به‌ احساسات‌ اجازه‌ بروز ندهيم‌ بدون‌ شك‌ ناخواسته‌ و بدون‌ دقت‌ نظر، در تصميم‌گيري‌ها وارد شده‌ و چه‌ بسا سبب‌ بروز مشكلاتي‌ براي‌ ما شوند.
- هنگامي‌ كه‌ از كلاه‌ قرمز استفاده‌ مي‌كنيم‌ از قوي‌ترين‌ احساسات‌ خود نظير ترس‌ و نفرت‌ گرفته‌ تا احساسات‌ ظريف‌ نظير ترديد و سوءظن‌ بايد سخن‌ به‌ ميان‌ آوريم‌ و به‌ گفته‌ «دوبونو» بايد همچون‌ آينه‌يي‌ شويم‌ كه‌ احساسات‌ با تمام‌ پيچيده‌گي‌هايش‌ بيان‌ شوند. بدون‌ شك‌ احساسات‌ نقش‌ مهمي‌ در زندگي‌ انسان‌ دارند و چه‌ بسا سبب‌ ايجاد هدفهايي‌ نيز در زندگي‌ ما شوند. شما با كلاه‌ قرمز ممكن‌ است‌ چنين‌ جملاتي‌ را به‌ زبان‌ آوريد: «اگرچه‌ همه‌ آمارها و اطلاعات‌ احتمال‌ موفقيت‌ مي‌دهد اما احساسم‌ مي‌گويد،موفق‌ نمي‌شويم‌» و يا بگوييد: «اگرچه‌ اطلاعات‌ و آمار احتمال‌ موفقيت‌ نمي‌دهند اما احساسم‌ مي‌گويد، موفق‌ مي‌شويم‌» پس‌ از اينكه‌ تمام‌ نظرات‌ اعضاي‌ جلسه‌ ارايه‌ شد، شما اقدام‌ به‌ جمع‌بندي‌ تراوشات‌ فكري‌ حاضران‌ كرده‌ و آنگاه‌ به‌ مرحله‌ بعد قدم‌ بگذاريد و اجازه‌ دهيد حاضران‌ كلاه‌ سياه‌ را بر سر بگذارند.

با گذاشتن‌ اين‌ كلاه‌ بر سرنبايد احساسات‌ منفي‌ بدون‌ منطق‌ بيان‌ شوند بلكه‌ فرد بايد ديدگاه‌هاي‌ منفي‌ خود را در خصوص‌ مشكل‌ يا موضوع‌ مورد بحث‌ به‌ صورت‌ منطقي‌ بيان‌ كند. بدون‌ شك‌ اگر از اين‌ كلاه‌ بخوبي‌ استفاده‌ شود،مي‌تواند ما را از مخاطراتي‌ كه‌ در آينده‌ از چشمان‌ ما دور مي‌ماند آگاه‌ كند. ما بايد به‌ خاطر داشته‌ باشيم‌ امروزه‌ بسياري‌ از مردم‌ كلاههاي‌ سياه‌ رنگي‌ بر سر مي‌گذارند كه‌ تنها با احساسات‌ منفي‌ همراه‌ است‌ كه‌ در آن‌ از منطق‌ خبري‌ نيست‌. منفي‌بودن‌ اصولا آسان‌تر است‌. زيرا خراب‌ كردن‌ از درست‌ كردن‌ آسان‌تر است‌. تفكر منفي‌ به‌ گفته‌ «دوبونو» جذاب‌ است‌، زيرا دستاوردهاي‌ آن‌ را مي‌توان‌ به‌ فوريت‌ مشاهده‌ كرد. ا
ثبات‌ خطاي‌ ديگران‌ براي‌ ما رضايت‌ در پي‌ دارد و حمله‌ كردن‌ به‌ يك‌ ديدگاه‌ در ما احساس‌ برتري‌ مي‌بخشد و برعكس‌ ستودن‌ يك‌ نظر سبب‌ مي‌شود در خود احساس‌ كنيم‌ با فرد برتري‌ روبرو شده‌ايم‌.
اصولا در اين‌ مرحله‌، افراد بايد اشتباهات‌ و خطاها و موارد نادرست‌ موجود در موضوع‌ يا مشكل‌ مورد بحث‌ را مطرح‌ كنند و نتايج‌ بحث‌هاي‌ ارايه‌ شده‌ توسط‌ شما جمع‌بندي‌ شده‌ و در نهايت‌
ثبت‌ شود و آنگاه‌ بار ديگر اجازه‌ دهيد حاضران‌ كلاه‌ زرد را بر سر خود بگذارند و شروع‌ به‌ تفكر كنند.

زرد نماد آفتاب‌ است‌ و آفتاب‌ شروعي‌ براي‌ سازندگي‌، شادابي‌ و خوش‌بيني‌ است‌. گويي‌ هر جا سراغ‌ از خورشيد گرفته‌ مي‌شود گرمي‌ زندگي‌ و زايشي‌ ديگر در ميان‌ است‌ و تفكر مثبت‌ بايد به‌ همراه‌ كنجكاوي‌ و شادماني‌ و سرور و تلاش‌ براي‌ درست‌ شدن‌ كارها باشد. فرد با گذاشتن‌ كلاه‌ زرد تلاش‌ مي‌كند به‌ نكات‌ ارزشمند و مثبت‌ موضوع‌ بنگرد.
اصولا افكار سازنده‌ به‌ سوي‌ مثبت‌گرايي‌ تمايل‌ دارند. يكي‌ از تمريناتي‌ كه‌ فرد با كلاه‌ زرد مي‌تواند انجام‌ دهد بهره‌گيري‌ از تجربيات‌ ارزشمند گذشته‌ است‌. كلاه‌ زرد در ابتدا درصدد كشف‌ فوايد موجود در موضوع‌ مورد بحث‌ است‌ و هر آنچه‌ مي‌كاود، بيان‌ مي‌دارد. اكنون‌ بار ديگر به‌ جمع‌بندي‌ نظرات‌ به‌ دست‌ آمده‌ بر ا
ثر كلاه‌ زرد بپردازيد.

اكنون‌ حاضران‌ بايد كلاه‌ سبز را بر سر بگذارند. كلاه‌ سبز، كلاه‌ خلاقيت‌ است‌. سبز، رنگ‌ باروري‌ است‌ و همچون‌ دانه‌يي‌ است‌ كه‌ هنگامي‌ كه‌ دردل‌ خاك‌ مي‌رويد،روزي‌ به‌ درختي‌ تناور و سرسبز تبديل‌ مي‌شود هنگامي‌ كه‌ افراد كلاه‌ سبز را بر سر مي‌گذارند، بايد به‌ راه‌هاي‌ نو بيانديشند كه‌ مي‌تواند در آن‌ موضوع‌ مورد نظر ا
ثرگذار بوده‌ و به‌ تصميم‌ گيري‌هاي‌ خلاقانه‌ منجر شود.
شما با اين‌ كلاه‌ علاقه‌مند هستيد در راه‌ تغيير قدم‌ بگذاريد و تحول‌ را در آغوش‌ بگيريد. نظرات‌ جديد و بديع‌ ارايه‌ كنيد و جرقه‌ خلاقيت‌ را از ذهن‌ خود به‌ بيرون‌ رها كنيد.
هرگاه‌ تمامي‌ اين‌ راهها با بن‌بست‌ روبرو شد اكنون‌ بايد به‌ مدد خلاقيت‌ راههاي‌ جديدي‌ را كشف‌ كنيد. خلاقيت‌ شامل‌ انگيزش‌، كندوكاو و پذيرش‌ خطر است‌.

هنگامي‌ كه‌ حاضران‌ كلاه‌ سبز را بر سر مي‌گذارند، فرصتي‌ مي‌يابند كه‌ مغز را از روزمرگي‌ بيرون‌ آورده‌ و به‌ جست‌وجوي‌ چيزهاي‌ كشف‌ نشده‌ هدايت‌ كنند. حال‌ فرصتي‌ به‌ حاضران‌ دهيد تا ايده‌هاي‌ نو ارايه‌ كنند و آنگاه‌ به‌
ثبت‌ اين‌ ايده‌ها پرداخته‌ و به‌ جمع‌بندي‌ نظرات‌ بپردازيد. بدون‌ شك‌ براي‌ خلاقانه‌ انديشيدن‌ بايد فرهنگ‌ خلاقيت‌ را بر فضاي‌ جلسه‌ حاكم‌ كنيد. اكنون‌ شما بايد تلاش‌ كنيد كه‌ با كلاه‌ آبي‌ كه‌ بر سر گذاشته‌ايد به‌ ارزيابي‌ نتايج‌ پرداخته‌ و به‌ يك‌ جمع‌بندي‌ مناسب‌ برسيد و در نهايت‌ در جهت‌ حل‌ مشكل‌ يا پيگيري‌ مورد نظر تصميم‌ نهايي‌ را بگيريد. بدون‌ شك‌ هر يك‌ از اعضا مي‌توانند كلاه‌ آبي‌ را به‌ امانت‌ گرفته‌ و با آن‌ به‌ تفكر بپردازند و در اتخاذ تصميمات‌ به‌ شما كمك‌ كنند. در پايان‌ شما در مي‌يابيد هنگامي‌ كه‌ جلسه‌ را اينگونه‌ مديريت‌ مي‌كنيد، ديگر تنها شاهد آن‌ نخواهيد بود كه‌ يك‌ فرد تنها با كلاه‌ سياه‌ به‌ جلسه‌ قدم‌ بگذارد و يا فرد ديگري‌ تنها با كلاه‌ قرمز تفكر كند. بلكه‌ همه‌ مجبورند با شش‌ كلاه‌ مذكور تفكر كنند و انديشه‌هاي‌ ذهن‌ خود را ارايه‌ كنند.

شنبه بیست و دوم مرداد 1390 :: 12 ::  نويسنده : حسین سالاری بنا

Methods of Teaching TRIZ Principles Through an Example

Nelly Kozyreva, TRIZ teacher, nellydelf@rambler.ru
Elena Novitskaya, designer, nov_ell@hotmail.com


The Altshuller-formulated principles of resolving contradictions are the most popular TRIZ tool. How is it usually taught? The explanation of the tool gist is normally accompanied by examples from various, chiefly technical areas. A student must imagine the situation presented by a teacher (which implies the knowledge of peculiarities of various constructions from multiple branches of technology), “discern” the model of a problem and the model of its solving with the aid of a principle. This demands a very high level of abstract thinking of a student, the ability to focus on a topical problem and to easily switch over to a next problem, as well as other special thinking abilities which are not characteristic of all students.

How can we facilitate the understanding and mastering of a principle by a student? It would be useful to ease his analytical apparatus of comprehending a large number of example problems and to use the released efforts in a more useful direction. For this purpose, a single through example is very suitable. A student must focus on thorough understanding of an example only once. Then he only adds new facts to the formed system of notions.

But how can we find such an example? A through example must comply with some requirements:

1.      It must be equally effective for illustrating the maximal number of principles.

2.      The object used in the example must possess a potential for unlimited transformations.

3.      The patent fund for the selected object must be rich enough.

4.      The structure and the manner of operation of the object must be easy to understand.

5.      The example must be interesting for any category of students.

Which objects have a lucid structure and are familiar to everybody? Simple domestic appliances, simple toys, furniture, clothing and footwear, books and stationery. Toys are most likely to be the kindly soil. The main function of any toy is clear. It is to entertain. When toys and games are employed in the teaching process, they always create a favorable feeling. At TRIZ lessons, the matter of especial importance is to liberate consciousness, to get rid of the blinders of standard thinking. The state of conventional return to one’s childhood caused by a suggestion “let us play” hits off perfectly in this situation. The toys that suit our purposes best of all are so-called “motional” toys (whirligig, ball, and self-righting toy doll). Such toys are usually based on some physical phenomenon or, sometimes, on some very simple mechanical device. They are usually equally attractive both for children and for adults. Among simple toys, the richest patent material is devoted to the self-righting toy doll. The number of self-righting toy dolls of basically different design is very large. One can select the most interesting solutions from them.

The self-righting toy doll is known in multiple countries of the world under different names, for instance «Vanka-Vstanka» in Russian, «Darum» in Japan. The simplest self-righting toy doll is very easy to make: take a bar of lightweight material (for instance, wood) with a spherical base and attach a piece of lead to the base. The self-righting toy doll employs the principle of stable balance: its center of gravity is always below the center of swinging, that is why it is impossible to make such a doll «lie» without applying additional force. It immediately bobs up, takes a vertical position and starts swinging amusingly.

Fifty versions of a self-righting toy dolls were selected from the patent collection. In those patents, the dolls, while swinging, “draw” different geometrical figures, lie sidelong and stand on their heads, stretch their necks, bob their heads and flourish their arms, gleam, chirp and wink. In short, they do a lot of different amusing things.

(Fig. 1)

The analysis of the selected designs proved that the greatest number of patents fall on 10 inventive principles out of 40: segmentation, dynamization, spheroidicity, «matreshka» (nested doll), replacement of mechanical scheme, «a contrario» principle, asymmetry, change of color, pneumo- and hydroconstructions, change of physical and chemical parameters. This fact corresponds to the recent tendency to range examples by frequency of use (Assessing The Accuracy Of The Contradiction Matrix For Recent Mechanical Inventions By: Darrell Mann); the list of 13 most frequently used principles by Nikolay Khomenko; the teaching game «How to Solve a Problem» by Gorovits method. For the initial stage of training, it is quite enough to introduce students to 10 principles.

Each principle and subprinciple is illustrated by several self-righting toy dolls. On the other hand, different elements of one and the same doll can illustrate several principles.

How is a lesson organized at which the principles are studied with the aid of self-righting toy dolls? A teacher shows pictures of the dolls and the drawings of their internal structure. Students practice the introduced principle by proposing new possibilities of its use for the same engineering solutions and by drawing schemes of their ideas on separate cards. This is a very important advantage of this method, because the principle is mastered by practicing immediately after it is presented to students. In addition this is done in a favorable atmosphere of free creative process and not in a stressful situation of search for a solution to an engineering problem.

The students can compare their own ideas with those already patented, and to evaluate them. The group has a patent collection for self-righting toy dolls at their disposal, where each design is drawn on a separate card. When an idea of a student coincides with a patented invention which is unfamiliar to him, his self-rating grows and a new impetus to a new search is given not only to him but also to all members of the group.

The practical use of the method gave an amazing and so far unexplainable result: each student, to whom some ten self-righting toy dolls were shown and the principles used for their creation were explained, starts inventing new dolls! Not infrequently the ideas proposed by students are wittier and more interesting than those of patented prototypes. The ideas of self-righting toy dolls come in showers. This occurs irrespective of age, sphere of interest, profession and engineering background of students.

For in-depth mastering of the principle, students are given a new task - to find a possibility to use the principle for improving technical objects that are close to the self-righting toy doll (other toys). Then tasks from more distant areas come - domestic appliances, pieces of furniture, car mechanisms.

Even if the new skills of students are not used later on in the technical sphere, they all the same do good. If a person is familiar with TRIZ, in particular with the principles, he can use them for solving social problems of his family, children or collective, for removing or, even better, for preventing conflicts.

After being introduced to a series of principles, the group may pass to the next TRIZ training stage - the study of the laws and trends of engineering systems evolution.

For this purpose, a «map of laws» has been developed. The map is a large-size table with stages and laws of systems evolution. After the teacher has explained which laws of systems evolution were discovered, the students fill «different storeys» of systems evolution stages with cards where they write down all engineering solutions they know - both patents and their own ideas. The students' cards are of different color, so it is possible to immediately see who the author is. One can immediately see «white spots» on the filled table. The students who mastered the initial skills in TRIZ wonder what hinders them from filling those «white spots». Thus the mechanism of creative search and intellectual competition is triggered again.

To make the method more apprehensible and popular, the interactive game «Teach the Doll Bowing» is being developed. Besides Nelly Kozyreva, who is the author of this method and the main ideologist of the project, the team of developers includes Elena Novitskaya, designer, organizer of the project and the author of the game structure and doll appearances; Nikolay Shpakovsky, TRIZ consultant and project organizer; Andrey Mitasov, programmer, doll-animator and author of the main game concept - «teaching through teaching» (co-author of Tatyana Mitasova).

The game environment is a virtual school-studio, where dolls are taught different bows and motions (at the moment, the game is designed for East Asia region where a considerable accent is put on the culture of bowing).


A player performs the part of the doll trainer. At the beginning of the game, he visits the pavilions and classrooms of the studio to see how the already trained dolls (senior pupils) bow. The behavior of the dolls can be controlled with the illusion of reality - they response adequately to the cursor action. One may learn the structure of each doll in order to understand its principle of operation.

(Fig. 3)

Then the new trainer himself gets down to work. The dolls may be trained in accordance with the obtained orders (topical training) or in accordance with one's creative desires. The main thing is to enjoy the process.

The beginners are ordinary dolls of a simple structure - a head and a body with a displaced center of gravity. The trainer has to invent and to assemble a doll so that its bows and motions are different from the known ones, to endue the doll with a character, to work as a stylist - to choose make-up, a hairdo, and a costume. For this purpose, there is a studio with a huge depository of various products. All changes are immediately reflected on the doll's behavior. The creative stages may be saved so that one can go back to them again. The newly created dolls remain in the classrooms and you can compare the ideas and to see which is better - yours or patented samples.

The next level of the game introduces you to the laws of engineering systems development by using the same example of self-righting toy dolls. Besides, by studying the principle of operation of such dolls your child will get acquainted with some physical phenomena.

The developed prototype of the game illustrates the basic idea and some play possibilities, enables you to control the sample doll behavior. The prototype contains 12 self-righting toy dolls that illustrate five principles.


شنبه بیست و دوم مرداد 1390 :: 11 ::  نويسنده : حسین سالاری بنا

Creating a Creative Climate  

Creativity does not happen in an intellectual vacuum nor in the emotional icebergs that many companies fashion for themselves.

Research around creative culture and general climate has led to the identification of key areas on which companies can focus to develop an effective climate in which people are not only creative, but where they are motivated to develop these ideas into value-adding contributions to the success of the whole organization.

If a company wants to become more creative, rather than just encouraging people or teaching tools, then perhaps the best way is to develop the organizational climate. Rather than telling the plants to grow, this is about tending to the soil in which they can become what they are capable of becoming.


To do anything, people must feel motivated, an internal need to act. The climate of the organization thus must provide the cues and forces that lead people into the deep motivation that is required to push through from idea to end product.


People feel challenged, that there is a basic drive to extend their personal boundaries, develop latent talents and explore new possibilities.

People who feel challenged emotionally engage in their work. It becomes a part of them, not just something they do. They feel the need to get out there and act, not just to sit back and dream or mope.

Organizations can challenge people by linking a deep understanding of individual talents, potential and motivation with the strategic intent of the company. MBO (Management By Objectives) got itself a bad name in the 1980s, mostly because it was done badly. Done well, it means telling people what is wanted (the Objectives) and then letting them do it in any way they see fit. The trick also is in giving high-enough level of objectives that people feel excited and challenged, not constrained and directed.


Having fun is not always realized as being a productive state. Yet look at little children. Their 'fun' is almost all learning and discovery. We get this beaten out of at an early stage in school, where learning is supposed to be serious.

A climate where a certain (child-like, but not childish) playfulness is in the air lets people try things out without knowing what will happen.

Another important characteristic of a fun-loving culture is humour. You can see such climates simply through the smiles that people almost always seem to wear on their faces as they tease and joke with one another. Jokes are about unexpected things, as are creative ideas. Making jokes is, in itself, a very creative activity, and develops the 'creative muscle' needed to constantly innovate.


Once people are motivated to be creative, they need the environment in which they can be creative.


People empowered to act in ways that are not tightly constrained by narrow job descriptions and management oversight. They have the personal freedom of choice and resource that gives them true authority to achieve the challenge they have been given.

Empowerment has been slated and abused, for example where the power is retained by managers whilst individuals are asked to achieve things without the power to act. Done well, however, it truly delegates power and the freedom to choose what to do and how to do it within a significant part of people's jobs.


Discovering and developing ideas takes time. They need to incubate in your subconscious for a while, like hatching an egg or a dastardly plan. When people are tightly constrained, working a full nine-to-five (or more) job, then they will not have the ability to go beyond basic ideas, which in their base state are usually not valuable, but would be with a certain amount of developmental effort.

When people have a certain amount of unallocated time in their timetables, then if they feel challenged and feel freedom to act, then they will use that time productively to develop those ideas. Some companies deliberately leave a proportion of time, even up to 10% or more (and particularly in some parts of the organization) in which ideas may be developed.


When I have spent time and freedom in working to achieve the challenges I have found, then I will at some time reach the stage when I need further help, for example to allocate additional resources for development or in presenting the idea to people who may not be that ready to change their entrenched viewpoint.

In these situations, the person developing the idea needs the gravitas, the authority, the wider capability of more senior managers. In fact the more valuable the idea, the more support it is likely to need, as it may lead to entire changes in direction for the whole company.


Alongside a motivated and empowered organization, a harder edge is needed that drives forward towards towards success.


Getting an idea from first notion to final product can be a long and arduous process. This requires a dynamic environment in which people are energized and constantly pushing forward. You can walk into many workplaces and feel the lack of energy and enthusiasm, whilst others have a definite, almost palpable buzz about them.

Buzz and energy comes from the leaders of the organization. This includes the formal management and informal social leaders. People look to these leaders for cues in how they behave. If the leader is full of energy and enthusiasm, then this emotion will 'infect' others and the motivation will spread through the organization.


Ideas in action almost always bump into other ideas as well as natural conservatism that seeks to preserve the status quo. People attach themselves to idealistic positions and will act to defend them, sometimes by pre-emptively attacking what they see as threats.

A climate where conflict is allowed, enables these felt challenges to be voiced and for people to argue their cases. In a creatively supporting climate, the conflict is mostly about the problems of the organization and the viability of ideas, and is most certainly not about personalities and the value of different characters. When conflict turns to personal attack, then ideas and their value go out of the window.

Creating healthy conflict requires both an openness to challenge and then a focus on the problem, not the people. A respect for the individual thus is a fundamental element of creative cultures.


Conflict and debate are very close, and again the basic concern is to focus first on the idea. In debate, the pros and cons of ideas are discussed openly and challenges are welcomed and analyzed to see what additional benefits they may bring.

Debates can also go on across boundaries of time and space, and thinking about an idea can engage an entire company.



It is one thing to think up a idea, it is another to put it into practice. Ideas that are not explored and experimented with will either never see the light of day or may well fail on their first outing.

An experimenting culture has a strong bias for action in trying things out. It does not expect things to work first time but it does expect to learn through careful trials and subsequent analysis.

Experimental companies often extend this culture out into the marketplace. They do many trials with customers. They release many different products to see what sells and what does not.


Trust is the bedrock of human interaction. If I do not trust others then I will not believe them and will put a lot of my effort into protecting myself from their potential attacks or callous lack of concern.

In the development of ideas, trust is needed on both sides of the house. The person with the idea must feel they can speak their minds without fear of criticism or punishment. The person on the other side also needs to trust that the person with the idea has the company's best interests at heart and will not abandon their other work in the sole pursuit of a very shaky idea.

Trust thus has to develop across the organization. It is a fragile thing, that when lost through betrayal of trust is not easily restored, and thus needs very careful management.


Offering ideas and trying out experiments requires the ability and motivation to take risks. Individuals and the entire company need to be able to stick their necks out and 'give it a go'. Personal risk is thus reduced so people can be open and experimental.

Rather than blind risks, successful cultures manage these in a way that takes a realistic view of the real exposure of the company. Big risks are mitigated carefully. Small risks are recognized as such and may more easily done as 'blinders' to see what happens. Risk and potential reward are thus balanced and managed carefully as a single unit.

See also

Ekvall, G. (1971), Creativity at the work place, Stockholm: Swedish Council for Personnel Administration

Ekvall, G. (1987), The climate metaphor in organizational theory, in: Bass, B.M. and Drenth, P.J.D. (eds), Advances in organizational psychology, 177-190, Beverly Hills: Sage Publications

Ekvall, G. (1999), Creative climate, In Encyclopedia of creativity, Vol. 1 A - H, Runco, M.A and Pritzker, S. R. (eds.), 403-412 San Diego: Academic Press Place of Publication

Isaksen, S.G., Dorval, K.B., & Treffinger, D.J. (2000). Creative Approaches to Problem Solving: A Framework for Change. Buffalo, New York: Creative Problem Solving - Group Buffalo

شنبه بیست و دوم مرداد 1390 :: 11 ::  نويسنده : حسین سالاری بنا

Creating a Life  

What is a creative life? What makes one person seek challenge and difficulty and another stability and comfort? What drives those of us who follow the 'road less travelled'? This is a story of one grain of sand, a life of seeking and finding and further exploration.

I was comforted recently by a BBC television programme that highlighted how many leaders have disturbed childhoods and subsequently spend their adult years remaining separate, living life a little apart from others. As a child, I occupied that space. I lived on the edge of groups, neither wanting to be the centre of attention nor wanting to submit my independence to the will of the group or its leaders. In playing this role with the adaptiveness of youth, I found a useful space in which I could be an outsider-insider, challenging thoughts and actions in a way that others could not. Not quite the Shakespearian fool, but I certainly had sympathies.

To be fair, though, life was not that difficult. In a middle-class rural upbringing with fun-loving parents, imaginary play and games of wit were the order of many days. My father was remarkably tolerant of my hacking at bits of wood and making of crazy machines. Whilst not trying to teach me much, he allowed my imagination to run riot in his toolshed. A liberal upbringing with social tensions at school launched the rocket and I am still spiralling around the sky.

Living in a national park in Wales was good for me, and I spent many weekend days up in the mountains with my dog. Sometimes alone, I would sit on the highest peak and watch the miles of the world turning around me. Sometimes with friends we would play in the heather or dam the streams in the hidden valleys. An upbringing close to nature, I think, gives you a certain outlook on life. I still look for beauty everywhere, and of course find what I behold. I look out across the world and wonder. I take what is and try not to judge. One summer's day, I escaped a family argument, fled to the mountains and sat up a tree, thinking. I carved my name there and swore that I would always be tolerant of different views.

A teenage wakeup call from early-adult doldrums came in the shape of a summer job in a local factory where I discovered true boredom. Bing-bong, clink-clonk. After weeks of stultifyingly repetitive button-pushing and lever-pulling, I swore I would pull my thumb out and keep it out. I hated boredom then and hate it still.

There are three basic needs we all have (as described in the book I wrote with Dr. Graham Rawlinson - but more about that later). First, we have a need for a sense of control. I gained this both by maintaining a certain independence and also by working hard at my studies. If I could understand the world, then surely I could control it. I still read serially (I cannot remember not doing so) but along the way I realized the futility of a da Vincian effort to know everything. Somewhere along the line, pure knowledge has to give way to thought and exploration. So now I just try to do both.

The second need is for a sense of identity. Who am I, we ask. The ego, the id, the super-ego? From Freud to Maslow to modern neuroscience, we seek a feeling for a sense of self. Many people find it through who they know and how they are known. But social acceptance often comes at the price of conformance to social norms and obedience to social leaders. My friendships are with individual people from all walks of life, who accept me for who I am and let me be a little different. I am not a kook by any stretch, and as I write this on a train I am wearing the suit that my job demands. I do not need to show off to know myself. Well, not so much these days, anyway. I define myself through my family, my writing and my deeds. Being creative and being able to be creative is a part of that me. When I dream up (which I consider to be) a great idea, then I feel good. My sense of self is boosted. I am adding to the sum of the universe. When I write something and somebody on the other side of the world writes back to tell me how they were affected, then I feel as a bigger person.

The third need is for stimulation. Nature has given us curiosity to pull us forward and boredom to stop us sitting on our thumbs. My career has been one long search for stimulation. I have had many different jobs and have been lucky to work with many stimulating and thoughtful people. From the original electronics R&D, I became a teacher, a software programmer, a quality consultant, a marketer, an HR consultant, a team leader, an M&A programme manager, a business consultant, and am now working to improve the examinations systems in UK schools. In my 50s, I am also working on my fourth postgraduate qualification.

Why such a tortuous career? Taking Edgar Schein's 'Career Anchors' test, I found I have two key drivers: challenge and expertise. This effectively means that I am driven to become expert in any field that I enter, then get bored and seek a new challenge. When I move on, I don't feel particularly expert nor do I feel a jack-of-all-trades. I take pride in being recognized as competent, but I do not aspire to the pedestal of gurudom. I am particularly addicted to the 'aha's of learning, and when the light bulbs start to run out, I move on. This is not a bad strategy for creativity, as many innovations have come from people who bring a different way of thinking to an old discipline, often through lateral career moves.

A neat trick that effective leaders manage is to turn their early conflicts into a constructive tension that they use to pull themselves and others forward to new and (hopefully) better futures. There have been many tensions in my life, many of them self-generated, which I have used to goad myself down different avenues. The job changes above are typical. I also do it at the detail level, for example when driving I will constantly experiment with short-cuts (much to the frustration of my children) and am still working on improving my driving styles.

Another way I have managed tensions is through Tai Chi, which I practiced and absorbed for many years. Although perhaps the most effective martial art, it teaches you to sense the world around you and feel for alignment with people and situations. Hypersensitivity and projection are useful in many creative situations, and if you can put yourself into such bizarre places as tyres and oceans, you can solve problems as diverse as roadholding and racing yachts.

Along the way I found I could write, at least in a moderately acceptable fashion. After many years of believing that 'I can't write' I took the plunge and wrote a book on software programming style, which was reasonably successful. Other books on problem-solving and quality followed, and the most recent is 'How to Invent (Almost) Anything', written with Dr. Graham Rawlinson. In this book, we offer a range of creative toolkits and ways of thinking that range from structured and scientific to tinkering with the psychobabble of deep needs and beliefs. At the end, we bring them together into the 'TAO Process', which creates interconnected parallel streams of thinking that can lead to remarkably diverse and effective ideas and actions.

Teaching has also been a repetitive theme, from early school teaching to coaching and coaxing adults to get their brains in gear. There is no substitute for the light of an 'aha' in people's eyes (apart, perhaps, from getting that aha myself). In particular, teaching creativity and business improvement methods across the HP world helped me to understand the breadth of possibilities we can achieve, as well as the blind ignorance that high intelligence can bring. I would deliberately hold classes in non-business surroundings and use every method of stimulation I could, from games and videos to walks and meditation. I was learning as much as the people I was teaching and was equally surprised at what worked (and what did not). It was also a delight to see the amazement of people getting out of their box and finding that all but the most retentively anal can create with the best.

People you meet along the way can provide unexpected prods and ahas. I have had many teachers, most of whom would not recognize the role, as the essence came from what I gained perhaps more than the actual intent to teach. At school, I fell under the sway of a benign class philosopher who was reading and discussing Hesse and Kant at 16 and seemed hell-bent on curving the mind of anyone who would listen. My father-in-law's idea of fun was to make a controversial statement at the dinner table and then disagree with whatever you said, just to see what you would say next. In a software job, I worked with a no-holds-barred games designer whose specifications bore a close resemblance to cotton wool and who would not take 'impossible' for an answer. During many years in HP I was constantly thrown the latest in business thinking by corporate idealists. In later years, more than one consulting client demanded to be challenged rather than mollycoddled. My current boss likes bringing thinking and action together and has a favourite phrase: 'just do it'. And my children, at 15 and 22 still ask 'why' (and 'why not'), partly, I hope, because I have always encouraged them to do so.

I have also learned creative thinking from a number of schools of thought. Alex Osborn's original book, 'Applied Imagination', though first published in 1953 is still fresh and pertinent. Osborn was the Boston advertising executive who wrote a small book in 1943 called 'How to Think Up' in which he coined the term 'brainstorming'. Synectics puts right many of the limitations of brainstorming, and I met my co-author, Graham, who was teaching on a Synectics seminar I attended. I read Edward de Bono's 'Lateral Thinking' whilst still at school in the 1960s, and was perhaps the first place I found the notion of creative thinking as something you could learn. I went on Buzan's mind-mapping course in the 1970s (a useful method that slept during the 1980s only to reappear in the re-creative 1990s). And Graham introduced me to the marvels of TRIZ and TRIZ thinking, which is a step beyond the books and basic methods.

In my dotage, I will not lie down. I seek to pass on a love of exploration to my children (and hope I can do the same for my grandchildren, if and when they appear one day). I close my eyes when I hear my son blunting my tools in the garage and am genuinely amazed at the contraptions he produces. I am writing a book on design with my daughter and am relishing her enthusiasm and drive. I am delighted that my wife, an accomplished English teacher and relentless wearer of odd clothing, has put pen to paper and is writing novels.

I am also pushing on personal writing fronts. After suffering the author's frustration at publishers, I am writing high-content websites (now I'm in control!) and hoping for massive audiences (oh, the identity boost!) who occasionally click on not-too-intrusive ads (experimenting again) that give me some reasonable income. Do feel free to explore these. You can find a site on persuasion and change at changingminds.org. And, perhaps most pertinent to this writing, creatingminds.org is my creativity site where I am building what I intend will become the world's biggest site of creative tools, quotes and articles. Enjoy.

تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است |طراحی : پیچک
  • مجتمع طلائیه
  • ایران بلاگ